Help Finance / Sprawy z bankiem / Niedozwolone zapisy / Nienależne opłaty
Nienależne opłaty przy kredycie konsumenckim ponad ustawowy limit
Przy kredycie konsumenckim nie zawsze trzeba dowodzić, że zapis jest niedozwolony. Ustawa wyznacza maksimum kosztów pozaodsetkowych i opłat za zaległości, a nadwyżka ponad nie kredytodawcy się nie należy.
W skrócie
Podstawa prawna: art. 33a, 36a i 47 ustawy o kredycie konsumenckim, art. 481 i 385¹ Kodeksu cywilnego
Limit kosztów pozaodsetkowych
Pozaodsetkowe koszty kredytu to wszystkie koszty związane z umową poza odsetkami, na przykład prowizje i opłaty (art. 5 pkt 6a). Ustawa wyznacza ich maksimum.
|
Sytuacja |
Maksimum kosztów pozaodsetkowych |
|
Okres spłaty 30 dni lub dłuższy |
10% całkowitej kwoty kredytu plus 10% tej kwoty pomnożone przez liczbę dni spłaty podzieloną przez liczbę dni w roku. art. 36a ust. 1 |
|
Okres spłaty krótszy niż 30 dni |
5% całkowitej kwoty kredytu. art. 36a ust. 1a |
|
Górna granica w każdym przypadku |
45% całkowitej kwoty kredytu. art. 36a ust. 2 |
|
Skutek przekroczenia |
Koszty z umowy nie należą się w części przekraczającej maksimum. art. 36a ust. 3 |
Przykład z samego wzoru: dla kredytu 10 000 zł na 365 dni maksimum to 1 000 zł plus 1 000 zł, czyli 2 000 zł kosztów pozaodsetkowych. Przy spłacie w 730 dni wzór daje 3 000 zł, co nadal mieści się w progu 45%, czyli 4 500 zł.
Limit opłat za zaległości w spłacie
Opłaty za zaległości, na przykład za monity, liczą się razem z odsetkami za opóźnienie. Ich suma ma sufit.
Odsetki maksymalne za opóźnienie to w stosunku rocznym dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 2¹ Kodeksu cywilnego). Odsetki ustawowe za opóźnienie są równe stopie referencyjnej NBP powiększonej o 5,5 punktu procentowego (art. 481 § 2), a ich wysokość ogłasza Minister Sprawiedliwości w obwieszczeniu.
Art. 33a ustawy o kredycie konsumenckim
W przypadku gdy łączna wysokość opłat z tytułu zaległości w spłacie kredytu, o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 11, oraz odsetek za opóźnienie naliczonych konsumentowi przekracza kwotę odpowiadającą kwocie odsetek maksymalnych za opóźnienie, o których mowa w art. 481 § 2¹ Kodeksu cywilnego, obliczonych od kwoty zaległości w spłacie kredytu, należnych na dzień pobrania tych opłat lub odsetek, należy się tylko kwota opłat i odsetek odpowiadająca kwocie tych odsetek maksymalnych za opóźnienie.
Umowa nie może obejść limitów
Zapis, który znosiłby limit z art. 33a albo z art. 36a, nie wywoła skutku. To samo dotyczy odsetek: umowa nie może wyłączyć przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie (art. 481 § 2³ Kodeksu cywilnego).
Art. 47 ustawy o kredycie konsumenckim
Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać uprawnień konsumenta przewidzianych w ustawie. W takich przypadkach stosuje się przepisy ustawy.
Gdy ustawa nie wyznacza limitu
Tam, gdzie nie ma kwotowego sufitu, zostaje ogólna kontrola zapisów. Opłata z wzorca umowy, która rażąco narusza interesy konsumenta wbrew dobrym obyczajom, go nie wiąże (art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego).
Katalog zapisów wątpliwych wymienia między innymi obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego (art. 385³ pkt 17) oraz prawo przedsiębiorcy do podwyższenia ceny po zawarciu umowy bez prawa konsumenta do odstąpienia (art. 385³ pkt 20).
Niedozwolone zapisy w umowie kredytu →
W harmonogramie są opłaty, których nie rozumiesz?
Wypisz ich nazwy i kwoty oraz całkowitą kwotę kredytu. Odpiszemy mailem, który limit ustawowy tu obowiązuje.
Jak sprawdzić, czy opłata się należy
1
Wypisz wszystkie koszty
Z umowy, formularza informacyjnego i harmonogramu: prowizje, opłaty, ubezpieczenia i koszty usług dodatkowych.
2
Policz limit kosztów pozaodsetkowych
Użyj wzoru z art. 36a i całkowitej kwoty kredytu, czyli kwoty udostępnionej bez kredytowanych kosztów.
3
Sprawdź opłaty za zaległości
Zsumuj monity i inne opłaty za opóźnienie z odsetkami za opóźnienie i porównaj z odsetkami maksymalnymi od zaległej kwoty.
4
Reklamacja i pomoc
Wskaż w reklamacji przepis i kwotę nadwyżki. W sporze pomaga Rzecznik Finansowy.
Najczęstsze pytania
Na tej stronie
Opłaty wyższe niż limit?
Wypisz je w formularzu. Odpowiemy mailem, który przepis wskazać w reklamacji.
Opisz swoją sprawę
Dziś nie mamy partnera w sprawach z bankami. Opisz, czego dotyczy umowa, a odpowiemy mailem, które przepisy warto sprawdzić i gdzie złożyć reklamację lub skargę. Twoich danych nikomu nie przekazujemy.
Formularz nic nie kosztuje. Zasady przekazywania zgłoszeń opisujemy na stronie Partnerzy.
Źródła i podstawa prawna
Stan prawny i aktualizacja: 23.10.2026. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.