Help Finance / Odszkodowania / Szkoda na osobie
Szkoda na osobie, czyli koszty leczenia, renta i zadośćuczynienie
Po uszkodzeniu ciała albo rozstroju zdrowia przysługują dwa różne roszczenia: odszkodowanie za koszty i utracone dochody oraz zadośćuczynienie za krzywdę. Mają osobne podstawy w Kodeksie cywilnym.
W skrócie
Podstawa prawna: art. 444 i 445 Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 795)
Co obejmuje naprawienie szkody na osobie
Wszystkie koszty, które wynikły z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia: leczenie, rehabilitacja, leki, dojazdy, sprzęt, opieka. Nie trzeba czekać na ich poniesienie, bo sumę na leczenie można żądać z góry.
Art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego
W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.
Renta i renta tymczasowa
Renta wyrównuje skutki, które trwają. Ustawa wymienia trzy sytuacje, w których można jej żądać.
|
Sytuacja |
Co przysługuje |
Podstawa |
|
Całkowita lub częściowa utrata zdolności do pracy zarobkowej |
odpowiednia renta |
art. 444 § 2 KC |
|
Zwiększone potrzeby poszkodowanego |
odpowiednia renta |
art. 444 § 2 KC |
|
Zmniejszone widoki powodzenia na przyszłość |
odpowiednia renta |
art. 444 § 2 KC |
|
Szkody nie da się dokładnie ustalić w chwili wyroku |
renta tymczasowa |
art. 444 § 3 KC |
Zadośćuczynienie za krzywdę to osobne roszczenie
Odszkodowanie pokrywa szkodę majątkową, zadośćuczynienie dotyczy krzywdy, czyli bólu i cierpienia. W wypadkach z art. 444 sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego.
Ustawa mówi o odpowiedniej sumie i nie zawiera tabeli ani widełek. Dlatego nie podajemy kwot: wysokość wynika z okoliczności i dokumentacji konkretnej sprawy.
Roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców tylko wtedy, gdy zostało uznane na piśmie albo gdy powództwo wytoczono za życia poszkodowanego (art. 445 § 3).
Art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego
W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Po wypadku ponosisz koszty, których nikt nie pokrywa?
Opisz, co się stało i jakie koszty się pojawiły. Odpowiemy mailem, który paragraf art. 444 ma tu zastosowanie i jakie terminy biegną.
Co zebrać, zanim zgłosisz roszczenie
Przepis mówi o wszelkich wynikłych kosztach, więc liczy się każdy dowód wydatku i skutku zdarzenia.
Gdy sprawcą jest kierowca
Przy wypadku drogowym roszczenie kieruje się wprost do ubezpieczyciela OC sprawcy, który ma co do zasady 30 dni od zgłoszenia na wypłatę.
Termin na roszczenie o szkodę na osobie
Roszczenie z czynu niedozwolonego przedawnia się co do zasady z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Przy szkodzie na osobie przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż po trzech latach od tego dnia, nawet jeśli minęło dziesięć lat od zdarzenia (art. 4421 § 1 i 3).
Przedawnienie roszczeń odszkodowawczych →
Najczęstsze pytania
Na tej stronie
Koszty po wypadku rosną?
Opisz sprawę. Odpowiemy mailem, które przepisy i terminy mają znaczenie. Twoich danych nikomu nie przekazujemy.
Opisz swoją sprawę
Dziś nie mamy partnera w sprawach odszkodowań. Opisz sytuację, a odpowiemy mailem, jakie terminy i instytucje mogą mieć znaczenie. Twoich danych nikomu nie przekazujemy.
Zgoda na przekazanie zgłoszenia partnerowi dotyczy dziś tylko finansowania firm. Listę partnerów publikujemy na stronie Partnerzy.
Źródła i podstawa prawna
Stan prawny i aktualizacja: 23.10.2026. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.