Help Finance / Sprawy z bankiem / Sankcja kredytu darmowego / Których kredytów dotyczy
Sankcja kredytu darmowego a kredyt hipoteczny, gotówkowy i firmowy
Sankcja dotyczy tylko umów o kredyt konsumencki: co do zasady do 255 550 zł, a przy remoncie domu lub mieszkania bez hipoteki także powyżej tej kwoty (art. 3 ustawy o kredycie konsumenckim). Kredyt zabezpieczony hipoteką, kredyt na firmę i umowy wyłączone w art. 4 są poza ustawą, więc to sprawdzasz na starcie.

W skrócie
Podstawa prawna: art. 3 i art. 4 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. 2025 poz. 1362)
Co ustawa uznaje za kredyt konsumencki
To pierwsze pytanie, bo sankcja kredytu darmowego jest instytucją jednej ustawy. Jeśli umowa do niej nie należy, art. 45 nie ma zastosowania.
Za kredyt konsumencki uważa się także kredyt niezabezpieczony hipoteką przeznaczony na remont domu albo lokalu mieszkalnego, również w wysokości większej niż 255 550 zł (art. 3 ust. 1a). Konsumentem jest osoba fizyczna, która zawiera z przedsiębiorcą umowę niezwiązaną bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22¹ Kodeksu cywilnego).
Art. 3 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim
Przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi.
Jakie umowy się liczą
Ustawa wymienia przykładowo umowy, które uważa za umowy o kredyt konsumencki (art. 3 ust. 2):
Nie jest kredytem konsumenckim odroczenie zapłaty za stałe albo sukcesywne usługi lub dostawy tego samego rodzaju, opłacane w ustalonych odstępach czasu w trakcie umowy (art. 3 ust. 3).
Sankcja a popularne rodzaje kredytów
Odpowiedź dla najczęstszych umów. W każdym przypadku liczy się też to, czy umowę zawarto jako konsument.
|
Rodzaj umowy |
Czy wchodzi w grę sankcja |
Przepis |
|
Kredyt gotówkowy, konsolidacyjny, ratalny |
Tak, jeśli kwota mieści się w 255 550 zł |
art. 3 ust. 1 |
|
Pożyczka z firmy pozabankowej |
Tak, umowa pożyczki jest wymieniona w ustawie |
art. 3 ust. 2 pkt 1 |
|
Kredyt odnawialny |
Tak, umowa o kredyt odnawialny jest wymieniona w ustawie |
art. 3 ust. 2 pkt 5 |
|
Kredyt na remont bez hipoteki |
Tak, także powyżej 255 550 zł |
art. 3 ust. 1a |
|
Kredyt hipoteczny |
Nie, kredyt zabezpieczony hipoteką podlega odrębnej ustawie |
ustawa o kredycie hipotecznym |
|
Kredyt na firmę |
Nie, kredytobiorca nie działa jako konsument |
art. 3 ust. 1, art. 5 pkt 1 |
|
Pożyczka bez odsetek i kosztów |
Nie, ustawy nie stosuje się |
art. 4 ust. 1 pkt 1 |
|
Leasing bez obowiązku nabycia przedmiotu |
Nie, ustawy nie stosuje się |
art. 4 ust. 1 pkt 2 |
Osoba prowadząca firmę, która bierze kredyt na cele prywatne, działa jako konsument. Liczy się cel umowy, a nie sam wpis w CEIDG.
Kiedy ustawy nie stosuje się wcale
Jeśli umowa jest na tej liście, o sankcji z art. 45 nie ma mowy, niezależnie od jej treści.
|
Umowa wyłączona z ustawy |
Przepis |
|
Umowa, w której konsument nie płaci oprocentowania ani innych kosztów związanych z udzieleniem lub spłatą kredytu |
art. 4 ust. 1 pkt 1 |
|
Leasing, jeśli umowa nie przewiduje obowiązku nabycia przedmiotu przez konsumenta |
art. 4 ust. 1 pkt 2 |
|
Umowa o świadczenie usług maklerskich z firmą inwestycyjną lub bankiem prowadzącym działalność maklerską |
art. 4 ust. 1 pkt 3 |
|
Kredyt będący wynikiem ugody sądowej albo ugody z pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich |
art. 4 ust. 1 pkt 4 |
|
Kredyt udzielany wyłącznie pracownikom u danego pracodawcy, bez oprocentowania albo poniżej stawek rynkowych |
art. 4 ust. 1 pkt 5 |
|
Odwrócony kredyt hipoteczny |
art. 4 ust. 1 pkt 7 |
|
Konsumencka pożyczka lombardowa |
art. 4 ust. 1 pkt 8 |
Przy kredycie w rachunku spłacanym w ciągu trzech miesięcy albo na żądanie oraz przy przekroczeniu środków na rachunku ustawa działa tylko częściowo, ale art. 45 obejmuje także te umowy (art. 4 ust. 2 pkt 3 i 4).
Nie wiesz, czy Twoja umowa się kwalifikuje
Napisz, jaki to kredyt, na jaką kwotę i na jaki cel. Odpiszemy mailem, który przepis rozstrzyga Twój przypadek.
Jak sprawdzić, czy Twoja umowa się kwalifikuje
1
Kto zawarł umowę
Czy kredyt wzięto jako osoba prywatna, na cel niezwiązany bezpośrednio z firmą.
2
Jaka jest kwota
Czy mieści się w 255 550 zł, a jeśli nie, czy to kredyt na remont domu albo mieszkania bez zabezpieczenia hipotecznego.
3
Czy umowa nie jest wyłączona
Porównaj ją z listą z art. 4 ust. 1 w tabeli wyżej.
4
Co dalej
Jeśli umowa jest kredytem konsumenckim, sprawdź, czy kredytodawca naruszył przepis z listy w art. 45 ust. 1. Lista naruszeń
Najczęstsze pytania
Na tej stronie
Jaki to kredyt?
Napisz rodzaj, kwotę i cel kredytu. Odpiszemy mailem, czy obejmuje go ustawa o kredycie konsumenckim.
Opisz swoją sprawę
Zajmie to około 2 minut. W sprawach z bankiem nie mamy dziś partnera, więc odpiszemy mailem, które przepisy sprawdzić w Twojej umowie i gdzie złożyć reklamację lub skargę.
Bez opłat. Help Finance nie dzwoni z ofertami.
Źródła i podstawa prawna
Stan prawny i aktualizacja: 23.10.2026. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.
