Help Finance / Sprawy z bankiem / Sankcja kredytu darmowego / Lista naruszeń

Które naruszenia uruchamiają sankcję kredytu darmowego

Sankcję uruchamia tylko naruszenie przepisów wymienionych w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, a kilka elementów, które umowa i tak musi zawierać, jest poza tą listą. Rozpisujemy listę prostym językiem i pokazujemy, co o wadze naruszenia powiedział TSUE w wyroku C-472/23.

Opisz swoją sprawę Zobacz listę przepisów
  • Stan prawny na 23.10.2026
  • Art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim
  • Wyrok TSUE C-472/23
Dłonie nad umową kredytu z zakreślonym fragmentem

W skrócie

  • Lista w art. 45 ust. 1 jest zamknięta: naruszenie innego przepisu sankcji nie uruchamia.
  • Większość pozycji dotyczy tego, co umowa musi zawierać według art. 30 ust. 1.
  • Na liście nie ma m.in. skutków braku płatności, opłat notarialnych i warunków rozwiązania umowy.
  • Do sankcji może wystarczyć jedno naruszenie z listy (wyrok SN II CSKP 89/26).
  • TSUE dopuszcza jednolitą sankcję, jeśli naruszenie mogło utrudnić ocenę zakresu zobowiązania (C-472/23).

Podstawa prawna: art. 29, 30, 31-33, 33a, 36a-36c i 45 ust. 1 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. 2025 poz. 1362)

Lista naruszeń jest zamknięta
Co kryje się za numerami przepisów
Czego na liście nie ma
Czy liczy się waga naruszenia
Najczęstsze pytania

Lista naruszeń jest zamknięta

Art. 45 ust. 1 nie mówi o błędach w umowie w ogóle. Wymienia konkretne przepisy i tylko ich naruszenie daje prawo do sankcji, nawet jeśli umowa ma inne wady.

Art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim

W przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie.

Co kryje się za numerami przepisów

Te same przepisy opisane prostym językiem. Przy każdym możesz sprawdzić, czy Twoja umowa zawiera dany element i czy podaje go poprawnie.

Opisy są skrótami. Wiążące jest brzmienie ustawy.

Czego dotyczy

Co oznacza dla umowy

Przepis

Forma umowy

Umowa na piśmie, chyba że odrębne przepisy przewidują inną szczególną formę

art. 29 ust. 1

Strony, rodzaj kredytu, czas umowy

Dane konsumenta, kredytodawcy i pośrednika, rodzaj kredytu i okres obowiązywania umowy

art. 30 ust. 1 pkt 1-3

Kwota i wypłata

Całkowita kwota kredytu oraz terminy i sposób jego wypłaty

art. 30 ust. 1 pkt 4 i 5

Oprocentowanie

Stopa oprocentowania, warunki jej stosowania, zasady zmiany i indeks lub stopa referencyjna

art. 30 ust. 1 pkt 6

RRSO i kwota do zapłaty

Rzeczywista roczna stopa oprocentowania i całkowita kwota do zapłaty z założeniami do obliczenia

art. 30 ust. 1 pkt 7

Spłata

Zasady i terminy spłaty, kolejność zaliczania rat i informacja o prawie do bezpłatnego harmonogramu

art. 30 ust. 1 pkt 8

Inne koszty

Opłaty, prowizje, marże, koszty usług dodatkowych, w tym ubezpieczeń, i warunki ich zmiany

art. 30 ust. 1 pkt 10

Zaległości

Oprocentowanie zadłużenia przeterminowanego, warunki jego zmiany i opłaty za zaległości

art. 30 ust. 1 pkt 11

Zabezpieczenie i ubezpieczenie

Sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty, jeśli umowa je przewiduje

art. 30 ust. 1 pkt 14

Odstąpienie od umowy

Termin, sposób i skutki odstąpienia, w tym kwota odsetek należnych za każdy dzień

art. 30 ust. 1 pkt 15

Wcześniejsza spłata

Prawo do spłaty przed terminem, jej procedura i zasady prowizji za wcześniejszą spłatę

art. 30 ust. 1 pkt 16 i 17

Umowy szczególne

Dodatkowe elementy umowy o kredyt wiązany, kredyt w rachunku spłacany na żądanie lub w ciągu trzech miesięcy i umowy o odroczenie spłaty przy zwłoce

art. 31-33

Opłaty za zaległości

Opłaty i odsetki za opóźnienie łącznie nie wyżej niż odsetki maksymalne za opóźnienie z art. 481 § 2¹ Kodeksu cywilnego

art. 33a

Koszty pozaodsetkowe

Ustawowe maksimum pozaodsetkowych kosztów kredytu, nie więcej niż 45% całkowitej kwoty kredytu

art. 36a-36c

Czego na liście nie ma

Art. 30 ust. 1 wymaga od umowy więcej, niż obejmuje art. 45 ust. 1. Brak poniższych elementów jest uchybieniem, ale sam w sobie sankcji nie uruchamia:

  • pkt 9: zestawienie terminów i zasad płatności odsetek i kosztów przy karencji w spłacie,
  • pkt 10a: numer rachunku do spłaty, gdy konsument spłaca raty sam,
  • pkt 12: skutki braku płatności,
  • pkt 13: informacja o opłatach notarialnych, jeśli wystąpią,
  • pkt 18 i 19: informacja o prawie z art. 59 ust. 1 i warunki rozwiązania umowy,
  • pkt 20 i 21: informacja o pozasądowym rozwiązywaniu sporów i wskazanie organu nadzoru.

Zestawienie własne na podstawie art. 45 ust. 1 w związku z art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim.

Coś w umowie budzi wątpliwości

Napisz, czego brakuje albo który zapis jest niejasny. Odpiszemy mailem, z którym przepisem z listy go porównać.

Opisz swoją sprawę

Czy liczy się waga naruszenia

Polska ustawa przewiduje jeden skutek dla każdego naruszenia z listy. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że art. 23 dyrektywy 2008/48/WE nie sprzeciwia się takiej jednolitej sankcji, niezależnie od wagi konkretnego naruszenia, jeżeli naruszenie mogło podważyć ocenę przez konsumenta zakresu jego zobowiązania (wyrok z 13 lutego 2025 r., C-472/23, pkt 3 sentencji).

W tym samym wyroku Trybunał wskazał, że samo podanie RRSO, która okazała się zawyżona, bo część zapisów uznano później za nieuczciwe, nie jest jeszcze naruszeniem obowiązku informacyjnego. Naruszeniem jest natomiast wymienienie w umowie przesłanek podwyżki opłat, których uważny konsument nie może sprawdzić.

Sąd Najwyższy w wyroku z 8 lipca 2026 r., II CSKP 89/26, wskazał, że do skutecznego powołania się na sankcję może wystarczyć jedno naruszenie z listy, a sąd bada poprawność informacji także wtedy, gdy konsument podpisał oświadczenie, że rozumie umowę.

Wyroki TSUE o sankcji kredytu darmowego →

Najczęstsze pytania

Nie. Ten element wymienia art. 30 ust. 1 pkt 12, a art. 45 ust. 1 punktu 12 nie obejmuje. Brak tej informacji jest uchybieniem, ale nie uruchamia sankcji kredytu darmowego.

Zależy od przyczyny. TSUE orzekł, że RRSO zawyżona tylko dlatego, że część zapisów uznano później za nieuczciwe i niewiążące, nie jest sama w sobie naruszeniem obowiązku informacyjnego (C-472/23). Inaczej jest, gdy RRSO wyliczono z błędnej kwoty kredytu, np. powiększonej o prowizję, co Sąd Najwyższy ocenił w wyroku II CSKP 89/26.

Tak. Ustawa przewiduje jeden skutek dla wszystkich wymienionych naruszeń, a TSUE uznał to za dopuszczalne, jeśli naruszenie mogło podważyć ocenę przez konsumenta zakresu jego zobowiązania (C-472/23).

Może wystarczyć. Sąd Najwyższy wskazał w wyroku II CSKP 89/26, że umowa nie musi zawierać wielu błędów jednocześnie, by konsument mógł skutecznie powołać się na sankcję.

Nie. Lista mówi, gdzie szukać. Czy w konkretnej umowie doszło do naruszenia, wynika z porównania jej treści z brzmieniem przepisów.

Na tej stronie

Czego brakuje w umowie?

Napisz, który element budzi wątpliwości. Odpiszemy mailem, z którym przepisem go porównać.

Opisz swoją sprawę

Opisz swoją sprawę

Zajmie to około 2 minut. W sprawach z bankiem nie mamy dziś partnera, więc odpiszemy mailem, które przepisy sprawdzić w Twojej umowie i gdzie złożyć reklamację lub skargę.

  • Napisz, czego brakuje w umowie albo co jest niejasne.
  • Odpowiadamy mailem, z przepisem i linkiem do źródła.
  • Twoich danych nikomu nie przekazujemy.

Bez opłat. Help Finance nie dzwoni z ofertami.

Czego dotyczy sprawa?*
W sprawach z bankiem odpowiadamy mailem: który przepis dotyczy umowy i co możesz zrobić. Danych nikomu nie przekazujemy.
Nieobowiązkowe, ale im konkretniej, tym sensowniejsza odpowiedź.
Zgoda na informacje o zmianach prawa (nieobowiązkowa)
Zgodę możesz w każdej chwili wycofać, pisząc na kontakt@helpfinance.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano przed jej wycofaniem.

Czytaj dalej

Sankcja kredytu darmowego

Na czym polega, kiedy działa i jak z niej skorzystać.

Czytaj

Kalkulator sankcji

Ile kosztów obejmuje Twoja umowa według harmonogramu.

Czytaj

Wyrok SN II CSKP 89/26

Odsetki tylko od kwoty wypłaconej, harmonogram i zasady zmiany opłat.

Czytaj

Źródła i podstawa prawna

Stan prawny i aktualizacja: 23.10.2026. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.