Help Finance / Sprawy z bankiem / Niedozwolone zapisy / Przy firmie jednoosobowej

Jednoosobowa działalność i ochrona przed niedozwolonymi zapisami


Osoba prowadząca jednoosobową firmę korzysta z ochrony przed niedozwolonymi zapisami jak konsument, jeśli umowa związana z firmą nie ma dla niej charakteru zawodowego. Punktem odniesienia jest przedmiot działalności ujawniony w CEIDG.

  • Stan prawny na 23.10.2026
  • Art. 385⁵ Kodeksu cywilnego
  • Tylko osoby fizyczne
Biurko małej firmy z dokumentami

W skrócie

  • Przepisy o niedozwolonych zapisach (art. 385¹-385³ Kodeksu cywilnego) stosuje się także do osoby fizycznej, która zawiera umowę bezpośrednio związaną z jej firmą.
  • Warunek: z treści umowy wynika, że nie ma ona dla tej osoby charakteru zawodowego, ocenianego zwłaszcza według przedmiotu działalności z CEIDG.
  • Gdy umowa tego nie rozstrzyga, przedsiębiorca może najpóźniej przy jej zawarciu oświadczyć, czy ma ona charakter zawodowy.
  • Druga strona nie może uzależnić zawarcia umowy od złożenia takiego oświadczenia.
  • Przepis nie obejmuje spółek ani innych osób prawnych.

Podstawa prawna: art. 385⁵ § 1 i § 1¹ Kodeksu cywilnego

Kiedy firma jednoosobowa korzysta z ochrony konsumenta

Konsumentem jest osoba fizyczna, która zawiera z przedsiębiorcą umowę niezwiązaną bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22¹ Kodeksu cywilnego). Art. 385⁵ rozszerza część tej ochrony na umowy związane z firmą.

W praktyce trzeba zestawić dwie rzeczy: czego dotyczy umowa i czym firma zajmuje się według wpisu w CEIDG. Im dalej przedmiot umowy od zawodowej specjalności firmy, tym mocniejszy argument, że umowa nie ma dla niej charakteru zawodowego.

Art. 385⁵ § 1 Kodeksu cywilnego

Przepisy dotyczące konsumenta, zawarte w art. 385¹-385³, stosuje się do osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą, gdy z treści tej umowy wynika, że nie posiada ona dla niej charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Oświadczenie o charakterze umowy

Ustawa przewiduje też sytuację, w której z umowy nic nie wynika.

Oświadczenie składa się najpóźniej przy podpisaniu umowy. Warto zachować jego kopię razem z umową.

Art. 385⁵ § 1¹ Kodeksu cywilnego

Jeżeli z treści umowy, która ma być zawarta, nie wynika, czy posiada ona charakter zawodowy dla osoby fizycznej, o której mowa w § 1, osoba ta najpóźniej w chwili zawarcia umowy może złożyć oświadczenie, że umowa posiada dla niej charakter zawodowy albo że nie posiada takiego charakteru. Druga strona umowy nie może jednak uzależnić zawarcia umowy od złożenia takiego oświadczenia.

Co daje ochrona i kogo nie obejmuje

Element

Co to oznacza dla przedsiębiorcy

Test niedozwolonego zapisu

Zapis nieuzgodniony indywidualnie, sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszający interesy nie wiąże. art. 385¹ § 1 KC

Ciężar dowodu

To druga strona musi wykazać, że zapis uzgodniono indywidualnie. art. 385¹ § 4 KC

Chwila oceny

Zapis ocenia się według stanu z dnia zawarcia umowy. art. 385² KC

Katalog zapisów wątpliwych

Stosuje się listę 23 rodzajów zapisów, które w razie wątpliwości uważa się za niedozwolone. art. 385³ KC

Kogo nie obejmuje

Spółek i innych osób prawnych. Przepis mówi wyłącznie o osobie fizycznej. art. 385⁵ § 1 KC

Masz umowę zawartą na firmę jednoosobową?

Napisz, czego dotyczy umowa i czym zajmuje się firma według CEIDG. Odpiszemy mailem, od czego zależy zastosowanie art. 385⁵.

Jak sprawdzić, czy umowa ma charakter zawodowy

1

Otwórz wpis w CEIDG

Przedmiot działalności sprawdzisz w wyszukiwarce firm na biznes.gov.pl.

2

Zestaw go z przedmiotem umowy

Opisz jednym zdaniem, czego dotyczy umowa i do czego firmie służy, a potem porównaj z wpisem.

3

Sprawdź treść umowy i oświadczenia

Zobacz, czy umowa mówi coś o charakterze zawodowym i czy przy podpisaniu złożono oświadczenie z art. 385⁵ § 1¹.

4

Wypisz sporne zapisy

Porównaj je z warunkami z art. 385¹ i katalogiem z art. 385³, opisanymi na stronie o zapisach w umowie kredytu.

Najczęstsze pytania

Zależy od tego, czy z treści umowy wynika, że nie ma ona dla przedsiębiorcy charakteru zawodowego, ocenianego zwłaszcza według przedmiotu działalności z CEIDG.

Nie. Art. 385⁵ § 1 dotyczy wyłącznie osoby fizycznej zawierającej umowę bezpośrednio związaną z jej działalnością gospodarczą.

Nie. Ustawa pozwala złożyć takie oświadczenie najpóźniej w chwili zawarcia umowy, ale druga strona nie może uzależnić zawarcia umowy od jego złożenia.

Przedsiębiorca może sam złożyć oświadczenie, że umowa ma albo nie ma dla niego charakteru zawodowego, najpóźniej przy jej zawarciu (art. 385⁵ § 1¹).

Nie. Przepis dotyczy każdej umowy bezpośrednio związanej z działalnością, na przykład leasingu, ubezpieczenia czy usługi, jeśli spełnione są jego warunki.

Umowa na firmę jednoosobową?

Opisz ją w formularzu. Odpowiemy mailem, czy art. 385⁵ może mieć zastosowanie.

Opisz swoją sprawę

Dziś nie mamy partnera w sprawach z bankami. Opisz, czego dotyczy umowa, a odpowiemy mailem, które przepisy warto sprawdzić i gdzie złożyć reklamację lub skargę. Twoich danych nikomu nie przekazujemy.

  • Napisz, czego dotyczy umowa i czym zajmuje się firma według CEIDG.
  • Odpowiemy mailem z przepisem i adresami bezpłatnej pomocy.
  • Telefon jest nieobowiązkowy, w tym temacie odpowiadamy mailem.

Formularz nic nie kosztuje. Zasady przekazywania zgłoszeń opisujemy na stronie Partnerzy.

Czego dotyczy sprawa?*
W sprawach z bankiem odpowiadamy mailem: który przepis dotyczy umowy i co możesz zrobić. Danych nikomu nie przekazujemy.
Nieobowiązkowe, ale im konkretniej, tym sensowniejsza odpowiedź.
Zgoda na informacje o zmianach prawa (nieobowiązkowa)
Zgodę możesz w każdej chwili wycofać, pisząc na kontakt@helpfinance.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano przed jej wycofaniem.

Czytaj dalej

Źródła i podstawa prawna

Stan prawny i aktualizacja: 23.10.2026. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.