Help Finance / Długi / Upadłość konsumencka / Mieszkanie w upadłości
Mieszkanie w upadłości konsumenckiej i kwota na najem po sprzedaży
Mieszkanie dłużnika wchodzi do masy upadłości, czyli majątku, który sprzedaje syndyk, ale z ceny wydziela się kwotę na najem odpowiadającą czynszowi za 12 do 24 miesięcy (art. 342a Prawa upadłościowego). Gdy dłużnik proponuje wierzycielom układ, sprzedaż mieszkania może zostać wstrzymana (art. 49122).

W skrócie
Podstawa prawna: art. 146, art. 342a, art. 49111a, art. 49122 i art. 49133 ust. 3 Prawa upadłościowego
Czy w upadłości konsumenckiej trzeba sprzedać mieszkanie?
Co do zasady tak. Mieszkanie dłużnika wchodzi do masy upadłości, a syndyk wybiera sposób sprzedaży, który pozwoli zaspokoić wierzycieli w jak największym stopniu, z uwzględnieniem kosztów (art. 49111a ust. 1). Ustawa nie chroni własności mieszkania, chroni natomiast dach nad głową na czas przejściowy, przez kwotę na najem.
O sposobie sprzedaży nieruchomości i cenie minimalnej syndyk zawiadamia wierzycieli i sąd. Sprzedaż może nastąpić po 14 dniach od zawiadomienia, jeśli sąd jej nie wstrzyma ani nie zakaże (art. 49111a ust. 2 i 5). Sąd zakazuje sprzedaży w wybrany sposób lub za wskazaną cenę, gdy byłaby niezgodna z prawem albo pokrzywdziłaby upadłego lub wierzycieli (art. 49111a ust. 3). Upadły może w tej sprawie złożyć skargę na czynność syndyka w ciągu siedmiu dni (art. 49112a ust. 4).
Ile wynosi kwota na najem po sprzedaży mieszkania?
Tyle, ile przeciętny czynsz najmu mieszkania w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za okres od 12 do 24 miesięcy. Kwota przysługuje, gdy dłużnik w tym mieszkaniu lub domu mieszka, a trzeba zaspokoić potrzeby mieszkaniowe jego i osób na jego utrzymaniu (art. 342a ust. 1).
Ustawa nie podaje kwoty w złotych. Sędzia-komisarz ustala ją, biorąc pod uwagę potrzeby mieszkaniowe, w tym liczbę osób na utrzymaniu upadłego, jego zdolności zarobkowe, cenę uzyskaną ze sprzedaży i opinię syndyka (art. 342a ust. 2).
Art. 342a ust. 1 Prawa upadłościowego
Jeżeli upadły jest osobą fizyczną i w skład masy upadłości wchodzi lokal mieszkalny albo dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje upadły, a konieczne jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu, z sumy uzyskanej z jego sprzedaży wydziela się upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy.
Jak uzyskać kwotę na najem?
Kwota nie jest wypłacana automatycznie. Trzeba o nią wystąpić do sędziego-komisarza.
1
Złóż wniosek
Kwotę na najem sędzia-komisarz określa na wniosek upadłego (art. 342a ust. 2).
2
Opisz potrzeby mieszkaniowe
Sędzia bierze pod uwagę liczbę osób na utrzymaniu, zdolności zarobkowe i cenę ze sprzedaży, dlatego warto je podać we wniosku (art. 342a ust. 2).
3
Poproś o zaliczkę
Jeśli mieszkanie zostało opuszczone, ale jeszcze nie sprzedane, a w masie są pieniądze, sędzia-komisarz może przyznać zaliczkę (art. 342a ust. 3).
4
Złóż zażalenie, jeśli trzeba
Na postanowienie sędziego-komisarza o kwocie na najem przysługuje zażalenie (art. 342a ust. 2).
Mieszkanie to dla Ciebie najważniejsze pytanie?
Napisz, czyje jest mieszkanie, czy ma hipotekę i kto w nim mieszka. Odpiszemy mailem, które przepisy mają znaczenie i gdzie szukać bezpłatnej pomocy.
Kiedy sprzedaż mieszkania może zostać wstrzymana?
Gdy dłużnik w toku upadłości proponuje wierzycielom układ. Jeśli uprawdopodobni, że układ osiągnie cele postępowania, sędzia-komisarz na jego wniosek zwołuje zgromadzenie wierzycieli i może przy tym wstrzymać sprzedaż majątku, w szczególności mieszkania lub domu, w którym dłużnik mieszka. Na postanowienie w sprawie wstrzymania przysługuje zażalenie (art. 49122 ust. 1 i 2).
Wniosek trzeba złożyć przed zakończeniem sprzedaży majątku, bo późniejszy pozostaje bez rozpoznania. Układ może zostać przyjęty tylko za zgodą upadłego (art. 49122 ust. 3 i 4). Do takiego układu stosuje się odpowiednio przepisy o układzie w upadłości przedsiębiorców (art. 49123).
Czy układ konsumencki pozwala zachować mieszkanie?
W układzie konsumenckim majątku nie sprzedaje syndyk, a dłużnik wykonuje układ za pośrednictwem nadzorcy (art. 49134). Układ zawiera się co do zasady na najwyżej pięć lat, ale gdy przewiduje zachowanie nieruchomości, w której mieszka dłużnik lub osoby na jego utrzymaniu, może trwać dłużej (art. 49133 ust. 1 i 3).
Z układu może skorzystać niewypłacalna osoba bez działalności, której zarobki i sytuacja zawodowa pozwalają pokryć koszty postępowania oraz zawrzeć i wykonać układ (art. 49125 ust. 1 i 3).
Co z licytacją komorniczą i hipoteką?
Egzekucja z mieszkania wszczęta przed upadłością zostaje zawieszona z dniem ogłoszenia upadłości i umorzona, gdy to postanowienie się uprawomocni. Wyjątek: sąd może przysądzić własność nabywcy, jeśli przybicie prawomocnie udzielono przed ogłoszeniem upadłości, a nabywca w terminie wpłaci cenę (art. 146 ust. 1). Po ogłoszeniu upadłości nowej egzekucji do tego majątku wszcząć nie można (art. 146 ust. 3).
Hipoteka ustanowiona na nieruchomości innej osoby, np. członka rodziny, który zabezpieczył kredyt dłużnika, pozostaje w mocy mimo planu spłaty (art. 49115 ust. 5). Środki, które zatrzymują licytację poza upadłością, opisujemy na stronie Wstrzymanie licytacji mieszkania.
Najczęstsze pytania
Na tej stronie
Martwisz się o mieszkanie?
Opisz sytuację. Odpiszemy mailem, które przepisy jej dotyczą i gdzie szukać bezpłatnej pomocy.
Opisz swoją sprawę
Zajmie to około 2 minut. Odpiszemy mailem, od czego zacząć w Twojej sytuacji i gdzie szukać bezpłatnej pomocy.
Bez opłat. Help Finance nie dzwoni z ofertami. Lista partnerów jest jawna.
Czytaj dalej
Źródła i podstawa prawna
Stan prawny i aktualizacja: 23.10.2026. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.
