Help Finance / Sprawy z bankiem / Niedozwolone zapisy / W umowie ubezpieczenia
Niedozwolone zapisy w umowie ubezpieczenia
Ogólne warunki ubezpieczenia przygotowuje ubezpieczyciel, a klient ich nie negocjuje. Zapis, który rażąco narusza interesy ubezpieczonego wbrew dobrym obyczajom, nie wiąże go, nawet jeśli stoi w podpisanej polisie.
W skrócie
Podstawa prawna: art. 385¹ i 385³ Kodeksu cywilnego
Ogólne warunki ubezpieczenia jako wzorzec
Ubezpieczenia sprzedaje się na ogólnych warunkach ubezpieczenia, które ubezpieczyciel przygotowuje dla wszystkich klientów. Kodeks cywilny wymienia ogólne warunki umów wprost jako przykład wzorca umowy, który wiąże drugą stronę, jeśli doręczono go przed zawarciem umowy (art. 384 § 1).
Taki zapis nie wiąże konsumenta, jeśli kształtuje jego prawa i obowiązki sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (art. 385¹ § 1). Jeśli ubezpieczyciel twierdzi, że zapis uzgodniono indywidualnie, musi to udowodnić (art. 385¹ § 4). Zapisy niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta (art. 385 § 2).
Art. 385¹ § 3 Kodeksu cywilnego
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
Punkty katalogu, które dotyczą ubezpieczeń
Art. 385³ wymienia zapisy, które w razie wątpliwości uważa się za niedozwolone. Kilka z nich pasuje wprost do umów ubezpieczenia.
|
Punkt |
Zapisy, które w razie wątpliwości są niedozwolone |
|
pkt 1 |
wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za szkody na osobie |
|
pkt 2 |
wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania |
|
pkt 9 |
przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy |
|
pkt 11 |
przyznają tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodności świadczenia z umową |
|
pkt 12 |
wyłączają obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie niespełnione w całości lub części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania |
|
pkt 21 |
uzależniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez osoby, za pośrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub przy których pomocy wykonuje swoje zobowiązanie, albo uzależniają tę odpowiedzialność od spełnienia przez konsumenta nadmiernie uciążliwych formalności |
Wyłączenie w ogólnych warunkach nie jest niedozwolone z definicji. Katalog wskazuje zapisy wątpliwe, a w sporze ocenia je sąd na tle całej umowy i okoliczności jej zawarcia.
Zapis w umowie a wysokość wypłaty
Gdy ubezpieczyciel odmawia wypłaty, powołując się na wyłączenie albo definicję z ogólnych warunków, sporny jest sam zapis. Wtedy punktem odniesienia jest art. 385¹ i katalog powyżej.
Gdy ubezpieczyciel uznaje szkodę, ale wypłaca mniej, spór dotyczy wysokości świadczenia. To ocenia się według umowy i przepisów o odszkodowaniu, a terminy i drogę odwoławczą opisujemy osobno.
Spór z ubezpieczycielem o odmowę lub zaniżoną wypłatę →
Ubezpieczyciel powołał się na zapis z ogólnych warunków?
Przepisz ten zapis dosłownie i napisz, czego dotyczy szkoda. Odpiszemy mailem, który punkt katalogu jest tu punktem odniesienia.
Jak sprawdzić zapis w swojej polisie
1
Znajdź właściwe ogólne warunki
Wiążą te, które doręczono przed zawarciem umowy (art. 384 § 1 Kodeksu cywilnego). Szukaj wersji z dokumentów polisy, nie aktualnej wersji ze strony ubezpieczyciela.
2
Wypisz zapis z decyzji
W decyzji o odmowie lub zaniżeniu ubezpieczyciel zwykle wskazuje paragraf ogólnych warunków. Przepisz go dosłownie.
3
Porównaj z katalogiem
Sprawdź, czy zapis wyłącza odpowiedzialność, daje ubezpieczycielowi wyłączne prawo interpretacji albo stawia nadmierne wymagania formalne.
4
Reklamacja i pomoc
Złóż reklamację u ubezpieczyciela. W sporze pomaga Rzecznik Finansowy, a zapisy uznane już za niedozwolone są w rejestrze UOKiK.
Najczęstsze pytania
Na tej stronie
Odmowa z powołaniem na ogólne warunki?
Przepisz zapis w formularzu. Odpowiemy mailem, który przepis go dotyczy.
Opisz swoją sprawę
Dziś nie mamy partnera w sprawach z bankami. Opisz, czego dotyczy umowa, a odpowiemy mailem, które przepisy warto sprawdzić i gdzie złożyć reklamację lub skargę. Twoich danych nikomu nie przekazujemy.
Formularz nic nie kosztuje. Zasady przekazywania zgłoszeń opisujemy na stronie Partnerzy.
Źródła i podstawa prawna
Stan prawny i aktualizacja: 23.10.2026. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.