Kwota wolna od potrąceń od 2027 r.: ile komornik zostawi z pensji
15 września 2026 r. w Dzienniku Ustaw ukazało się rozporządzenie o płacy minimalnej na 2027 r. Przepisy Kodeksu pracy o potrąceniach się nie zmieniają, a mimo to od 1 stycznia 2027 r. przy długach innych niż alimenty wzrośnie część pensji chroniona przed komornikiem. Wyjaśniamy, jak liczy się kwotę wolną od potrąceń w 2027 r., ile komornik może zabrać przy różnych zarobkach i gdzie ta ochrona nie działa.
- Od 1 stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie wyniesie 4950 zł brutto (w 2026 r. to 4806 zł).
- Przy długach innych niż alimenty wolna od potrąceń jest płaca minimalna po odliczeniach. Po odjęciu składek (także zdrowotnej) i zaliczki na PIT daje to dla pełnego etatu 3703,93 zł miesięcznie (koszty 250 zł, PIT-2, bez PPK).
- Komornik może zająć najwyżej połowę pensji netto, a przy alimentach do trzech piątych i bez kwoty wolnej.
Podstawa: Kodeks pracy, art. 87, 87¹ i 91; Kodeks postępowania cywilnego, art. 833; rozporządzenie Rady Ministrów o minimalnym wynagrodzeniu w 2027 r.
Co zmienia się od 1 stycznia 2027 r.
Zmienia się jedna liczba, od której zależy ochrona pensji przed komornikiem.
Rada Ministrów ustaliła minimalne wynagrodzenie na 2027 r. Rozporządzenie wydano 14 września 2026 r., a ogłoszono 15 września 2026 r. Wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r.
„Od dnia 1 stycznia 2027 r. ustala się minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 4950 zł.” (cytat)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213), § 1
To o 144 zł więcej niż w 2026 r., gdy płaca minimalna wynosi 4806 zł. Minimalna stawka godzinowa wzrośnie do 32,30 zł.
Kodeks pracy nie podaje kwoty wolnej w złotych. Odsyła do minimalnego wynagrodzenia „ustalanego na podstawie odrębnych przepisów”. Dlatego nowa płaca minimalna automatycznie podnosi kwotę wolną od potrąceń. Nie trzeba do tego żadnego wniosku ani osobnej ustawy.
Ile wynosi kwota wolna od potrąceń w 2027 r.
Kwota wolna to część pensji, której pracodawca nie może potrącić na rzecz komornika ani innych należności.
Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy oraz wpłat do PPK (jeśli pracownik z nich nie zrezygnował), przy potrącaniu sum egzekwowanych na pokrycie należności innych niż alimenty. Przy zaliczkach pieniężnych jest to 75% tej kwoty, a przy karach pieniężnych 90% (parafraza).
Kodeks pracy (Dz.U. 2026 poz. 1245 t.j.), art. 87¹ § 1
W praktyce kwotę wolną wyraża się więc jako płacę minimalną „na rękę”. Ile to dokładnie jest, zależy od kilku rzeczy: czy oszczędzasz w PPK, jakie masz koszty uzyskania przychodu i czy złożyłeś pracodawcy PIT-2.
| Rodzaj potrącenia | Część kwoty bazowej | 2026 r. | od 1.01.2027 r. |
|---|---|---|---|
| Egzekucja komornicza długów innych niż alimenty | pełna kwota | 3605,85 zł | 3703,93 zł |
| Kary pieniężne (art. 108 Kodeksu pracy) | 90% | 3245,27 zł | 3333,54 zł |
| Potrącenia za zgodą pracownika na rzecz innych niż pracodawca | 80% | 2884,68 zł | 2963,14 zł |
| Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi | 75% | 2704,39 zł | 2777,95 zł |
| Egzekucja alimentów | brak kwoty wolnej | limit 3/5 | limit 3/5 |
Jeśli uczestniczysz w PPK z wpłatą podstawową, kwota wolna przy egzekucji długów innych niż alimenty wyniesie w 2027 r. 3595,93 zł. Przy potrąceniach za Twoją pisemną zgodą na rzecz samego pracodawcy kwota wolna jest pełna, czyli taka jak przy egzekucji (art. 91 § 2 Kodeksu pracy).
Jak policzyliśmy kwoty w tabeli
Założenia dla 2027 r.: 4950 zł brutto, pełny etat, jeden pracodawca, podstawowe koszty uzyskania przychodu 250 zł, złożony PIT-2 (zaliczka niższa o 300 zł), bez PPK, stawki składek i podatku według przepisów obowiązujących 27 września 2026 r.
- Składki społeczne pracownika 13,71%: 678,65 zł (emerytalna 9,76%, rentowa 1,5%, chorobowa 2,45%).
- Składka zdrowotna 9% od 4271,35 zł: 384,42 zł.
- Zaliczka na PIT: 12% od 4021 zł minus 300 zł, po zaokrągleniu 183 zł.
- Wynik: 4950 zł minus 678,65 zł, 384,42 zł i 183 zł daje 3703,93 zł.
W wariancie z PPK odjęliśmy wpłatę podstawową pracownika 2% (99 zł). Wpłatę pracodawcy 1,5% (74,25 zł) doliczyliśmy do podstawy zaliczki na PIT, tak jak zwykle robi się to na liście płac, więc zaliczka wynosi 192 zł. Wynik: 3595,93 zł.
Swoją wpłatę do PPK możesz w deklaracji obniżyć, nawet do 0,5%. Warunek: wynagrodzenie ze wszystkich źródeł w danym miesiącu nie przekracza 1,2-krotności płacy minimalnej, czyli w 2027 r. 5940 zł (art. 27 ust. 2 i 4 ustawy o PPK). Przy 0,5% kwota wolna wyniesie 3670,18 zł.
Kwoty na 2027 r. policzyliśmy według przepisów podatkowych i składkowych obowiązujących 27 września 2026 r. Jeśli przed 1 stycznia 2027 r. zmienią się stawki podatku lub składek, zmienią się także te kwoty.
Na co uważać: składka zdrowotna
Art. 87 i 87¹ Kodeksu pracy wymieniają składki na ubezpieczenia społeczne, zaliczkę na PIT i wpłaty do PPK. Składki zdrowotnej nie wymieniają. W publikacjach dla działów płac kwotę wolną podaje się zwykle po odjęciu także tej składki i tak liczyliśmy kwoty na tej stronie.
Przy dosłownym odczytaniu przepisu kwota wolna w 2027 r. wyniosłaby 4088,35 zł (z PPK 3980,35 zł), a potrącenia byłyby niższe. Nie znaleźliśmy orzeczenia ani oficjalnego stanowiska, które rozstrzyga tę kwestię po zmianach w składce zdrowotnej z 2022 r. Jeśli masz wątpliwości, poproś dział kadr o pisemne wyliczenie potrącenia.
Ile komornik może zabrać z pensji w 2027 r.
Przy długach innych niż alimenty obowiązują jednocześnie dwie granice i zawsze wygrywa ta, która daje Ci więcej.
Potrącenia mogą być dokonywane w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych do wysokości połowy wynagrodzenia (parafraza).
Kodeks pracy (Dz.U. 2026 poz. 1245 t.j.), art. 87 § 3 pkt 2
Po pierwsze: komornik zajmie najwyżej połowę pensji netto. Po drugie: po potrąceniu musi Ci zostać co najmniej kwota wolna. Potrącenie jest więc mniejszą z dwóch liczb: połowy pensji netto albo nadwyżki ponad kwotę wolną.
| Pensja brutto | Pensja netto | Maksymalne potrącenie | Zostaje Ci co najmniej |
|---|---|---|---|
| 4950 zł | 3703,93 zł | 0 zł | 3703,93 zł |
| 6000 zł | 4420,43 zł | 716,50 zł | 3703,93 zł |
| 8000 zł | 5783,91 zł | 2079,98 zł | 3703,93 zł |
| 10 700 zł | 7624,06 zł | 3812,03 zł | 3812,03 zł |
Założenia jak w poprzedniej sekcji: pełny etat, koszty 250 zł, PIT-2, bez PPK, jedno zajęcie, dług z kosztami egzekucji wyższy niż potrącenia. W trzech pierwszych wierszach granicę wyznacza kwota wolna. Dopiero przy wysokiej pensji (ostatni wiersz) wiąże limit połowy. Kwoty zakładają odjęcie składki zdrowotnej, o czym piszemy w ramce wyżej.
Orientacyjny wynik dla własnych kwot sprawdzisz w kalkulatorze „Ile może zająć komornik” w Akademii Help Finance. Na dzień 27 września 2026 r. kalkulator liczy według kwot na 2026 r.
Alimenty: tu kwoty wolnej od potrąceń nie ma
Przy długach alimentacyjnych ustawa chroni dłużnika słabiej niż przy innych długach.
Art. 87¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy dotyczy wyłącznie egzekucji należności „innych niż świadczenia alimentacyjne”. Przy alimentach kwota wolna z tego przepisu nie ma więc zastosowania. Zostaje tylko limit: pracodawca może potrącić do trzech piątych wynagrodzenia (art. 87 § 3 pkt 1).
Przykład: przy pensji 4950 zł brutto, czyli 3703,93 zł netto, egzekucja alimentów może objąć do 2222,36 zł miesięcznie. Przy tych samych zarobkach komornik ściągający dług z kredytu nie potrąci nic.
Gdy zbiegają się alimenty i inne długi, wszystkie potrącenia razem nie mogą przekroczyć trzech piątych pensji, a same potrącenia na inne długi i zaliczki połowy (art. 87 § 4). Dodatkowe wynagrodzenie roczne („trzynastka”), nagroda z zakładowego funduszu nagród i udział w zysku podlegają egzekucji alimentów do pełnej wysokości (art. 87 § 5).
Pół etatu, umowa zlecenia, premia i konto
Te sytuacje najczęściej zmieniają wynik wyliczenia.
Niepełny etat
Kwota wolna maleje proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (art. 87¹ § 2 Kodeksu pracy). Na pół etatu w 2027 r. przy tych samych założeniach wyniesie około 1852 zł, czyli połowę z 3703,93 zł.
Umowa zlecenia i inne umowy
Kodeks postępowania cywilnego każe stosować odpowiednio art. 87 i 87¹ Kodeksu pracy do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo które są jedynym źródłem dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną (art. 833 § 2¹ k.p.c.). Czy Twoje wynagrodzenie ze zlecenia spełnia te warunki, zależy od okoliczności. Przepis nie podaje listy umów.
Premia kwartalna lub roczna
Jeśli w danym miesiącu dostajesz składnik płacy za okres dłuższy niż miesiąc, potrącenie liczy się od łącznej kwoty wynagrodzenia z tym składnikiem (art. 87 § 8 Kodeksu pracy). W takim miesiącu potrącenie może być więc wyższe niż zwykle.
Emerytura, renta i zasiłki
Świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego podlegają egzekucji w zakresie określonym w przepisach o tym zaopatrzeniu (art. 833 § 4 k.p.c.). Do egzekucji z niektórych rent oraz ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (np. zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego) stosuje się przepisy o egzekucji ze świadczeń emerytalnych (art. 833 § 5 k.p.c.). Kwoty z tego artykułu ich nie dotyczą.
Częsty błąd: mylenie kwoty wolnej z pensji i z konta
To dwie różne ochrony z dwóch ustaw. Kwota wolna od potrąceń z pensji wynika z Kodeksu pracy i w 2027 r. wynosi 3703,93 zł netto przy założeniach z tabeli.
Kwota wolna na rachunku bankowym to 75% minimalnego wynagrodzenia brutto w każdym miesiącu (art. 54 ust. 1 Prawa bankowego), czyli od 1 stycznia 2027 r. 3712,50 zł. To jeden limit dla wszystkich Twoich rachunków oszczędnościowych, osobistych (ROR) i lokat oszczędnościowych, niezależnie od liczby umów.
Kwoty są podobne, ale liczy się je inaczej.
Kwota wolna od potrąceń 2027: co możesz zrobić teraz
Kilka kroków przed styczniem. Żaden z nich nie przesądza wyniku sprawy.
- Porównaj pasek wypłaty z tabelą. Sprawdź pensję netto i kwotę potrącenia w ostatnich miesiącach. Jeśli potrącenie wygląda na wyższe niż limit, poproś kadry o wyliczenie.
- Sprawdź pierwszą wypłatę w 2027 r. Od 1 stycznia obowiązuje nowa płaca minimalna. Jeśli Twoja pensja się nie zmieni, a granicę potrącenia wyznacza kwota wolna, potrącenie powinno spaść o około 98 zł (różnica między 3703,93 zł a 3605,85 zł).
- Ustal, jaki dług jest egzekwowany. Z pisma komornika dowiesz się, czy chodzi o alimenty, czy o inny dług. Od tego zależy, czy kwota wolna w ogóle działa.
- Sprawdź, czy dług nie jest przedawniony. Przeczytaj, jak działa przedawnienie długu, zanim zaczniesz rozmowy z wierzycielem.
- Policz, czy spłata jest realna. Jeśli potrącenia nie nadążają za długiem, poznaj drogi oddłużenia dla osób prywatnych: od restrukturyzacji zadłużenia w banku po upadłość konsumencką.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi kwota wolna od potrąceń w 2027 roku?
Przy egzekucji długów innych niż alimenty jest to minimalne wynagrodzenie po odliczeniach, a od 1 stycznia 2027 r. płaca minimalna wynosi 4950 zł brutto. Dla pełnego etatu, bez PPK, z kosztami 250 zł i PIT-2 daje to 3703,93 zł netto. Z PPK jest to 3595,93 zł.
Ile komornik może zabrać z najniższej krajowej?
Przy długach innych niż alimenty nic, jeśli pracujesz na pełny etat i zarabiasz płacę minimalną. Cała pensja netto mieści się wtedy w kwocie wolnej z art. 87¹ Kodeksu pracy. Przy alimentach kwoty wolnej nie ma, a potrącenie może sięgnąć trzech piątych pensji. Pieniądze na rachunku bankowym chroni osobny przepis, z limitem 3712,50 zł miesięcznie od 2027 r.
Czy kwota wolna chroni pensję przy egzekucji alimentów?
Nie. Art. 87¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy dotyczy tylko należności innych niż świadczenia alimentacyjne. Przy alimentach obowiązuje limit trzech piątych wynagrodzenia z art. 87 § 3 pkt 1.
Jaka jest kwota wolna od potrąceń na pół etatu?
Kwota wolna maleje proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (art. 87¹ § 2 Kodeksu pracy). Na pół etatu w 2027 r. będzie to około 1852 zł, czyli połowa kwoty dla pełnego etatu przy tych samych założeniach.
Czy kwota wolna od zajęcia dotyczy umowy zlecenia?
Może dotyczyć. Art. 833 § 2¹ k.p.c. każe stosować odpowiednio art. 87 i 87¹ Kodeksu pracy do świadczeń powtarzających się, które mają zapewnić utrzymanie albo są jedynym źródłem dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną. Czy tak jest w Twoim przypadku, zależy od okoliczności.
Od kiedy obowiązuje nowa kwota wolna od potrąceń?
Rozporządzenie o płacy minimalnej na 2027 r. wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. Od tego dnia kwota wolna liczy się od 4950 zł zamiast od 4806 zł.
Źródła
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. 2026 poz. 1245 t.j.), art. 87 § 1, 3, 4, 5 i 8, art. 87¹ § 1 i 2, art. 91 § 2.
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 468 t.j. ze zm.), art. 833 § 1, 2¹, 4 i 5.
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213), § 1 i 2.
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242), § 1.
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. 2026 poz. 38 t.j. ze zm.), art. 54 ust. 1.
- Do wyliczenia kwot netto: ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2026 poz. 199 t.j. ze zm.), art. 16 ust. 1, 1b i 2, art. 22 ust. 1.
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2025 poz. 1461 t.j. ze zm.), art. 79 ust. 1, art. 81 ust. 6.
- Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2026 poz. 592 t.j. ze zm.), art. 12 ust. 1, art. 22 ust. 2 pkt 1, art. 27 ust. 1, art. 32 ust. 2, 3 i 4.
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2026 poz. 622 t.j. ze zm.), art. 63 § 1.
- Ustawa z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz.U. 2026 poz. 192 t.j. ze zm.), art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1, 2 i 4.
Komornik potrąca Ci pensję, a długów przybywa?
W zgłoszeniu napisz, jaki dług jest egzekwowany, ile wynosi potrącenie i czy masz inne zobowiązania. Zespół Help Finance wstępnie oceni zgłoszenie i za Twoją zgodą przekaże je jednemu partnerowi z jawnej listy partnerów.
Help Finance nie jest kancelarią i nie świadczy usług prawnych. Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej.
