Help Finance / Sprawy z bankiem / Sankcja kredytu darmowego / Których kredytów dotyczy

Sankcja kredytu darmowego a kredyt hipoteczny, gotówkowy i firmowy


Sankcja dotyczy tylko umów o kredyt konsumencki: co do zasady do 255 550 zł, a przy remoncie domu lub mieszkania bez hipoteki także powyżej tej kwoty (art. 3 ustawy o kredycie konsumenckim). Kredyt zabezpieczony hipoteką, kredyt na firmę i umowy wyłączone w art. 4 są poza ustawą, więc to sprawdzasz na starcie.

  • Stan prawny na 23.10.2026
  • Limit 255 550 zł
  • Art. 3 i 4 ustawy o kredycie konsumenckim
Dłonie nad umową kredytu z zakreślonym fragmentem

W skrócie

  • Kredyt konsumencki to co do zasady kredyt do 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w innej walucie.
  • Kredyt na remont domu albo mieszkania bez hipoteki jest kredytem konsumenckim także powyżej tego limitu.
  • Pożyczka z firmy pozabankowej i kredyt odnawialny są wymienione w ustawie wprost.
  • Kredyt hipoteczny podlega odrębnej ustawie, a kredyt na firmę nie jest udzielany konsumentowi.
  • Ustawy nie stosuje się m.in. do umów bez odsetek i kosztów oraz do leasingu bez obowiązku zakupu.

Podstawa prawna: art. 3 i art. 4 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. 2025 poz. 1362)

Co ustawa uznaje za kredyt konsumencki

To pierwsze pytanie, bo sankcja kredytu darmowego jest instytucją jednej ustawy. Jeśli umowa do niej nie należy, art. 45 nie ma zastosowania.

Za kredyt konsumencki uważa się także kredyt niezabezpieczony hipoteką przeznaczony na remont domu albo lokalu mieszkalnego, również w wysokości większej niż 255 550 zł (art. 3 ust. 1a). Konsumentem jest osoba fizyczna, która zawiera z przedsiębiorcą umowę niezwiązaną bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22¹ Kodeksu cywilnego).

Art. 3 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim

Przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi.

Jakie umowy się liczą

Ustawa wymienia przykładowo umowy, które uważa za umowy o kredyt konsumencki (art. 3 ust. 2):

  • umowa pożyczki, także z firmy pożyczkowej,
  • umowa kredytu w rozumieniu Prawa bankowego,
  • umowa o odroczeniu terminu zapłaty, jeśli konsument ponosi jakiekolwiek koszty związane z odroczeniem,
  • umowa, w której kredytodawca płaci osobie trzeciej, a konsument zwraca mu tę kwotę,
  • umowa o kredyt odnawialny.

Nie jest kredytem konsumenckim odroczenie zapłaty za stałe albo sukcesywne usługi lub dostawy tego samego rodzaju, opłacane w ustalonych odstępach czasu w trakcie umowy (art. 3 ust. 3).

Sankcja a popularne rodzaje kredytów

Odpowiedź dla najczęstszych umów. W każdym przypadku liczy się też to, czy umowę zawarto jako konsument.

Rodzaj umowy

Czy wchodzi w grę sankcja

Przepis

Kredyt gotówkowy, konsolidacyjny, ratalny

Tak, jeśli kwota mieści się w 255 550 zł

art. 3 ust. 1

Pożyczka z firmy pozabankowej

Tak, umowa pożyczki jest wymieniona w ustawie

art. 3 ust. 2 pkt 1

Kredyt odnawialny

Tak, umowa o kredyt odnawialny jest wymieniona w ustawie

art. 3 ust. 2 pkt 5

Kredyt na remont bez hipoteki

Tak, także powyżej 255 550 zł

art. 3 ust. 1a

Kredyt hipoteczny

Nie, kredyt zabezpieczony hipoteką podlega odrębnej ustawie

ustawa o kredycie hipotecznym

Kredyt na firmę

Nie, kredytobiorca nie działa jako konsument

art. 3 ust. 1, art. 5 pkt 1

Pożyczka bez odsetek i kosztów

Nie, ustawy nie stosuje się

art. 4 ust. 1 pkt 1

Leasing bez obowiązku nabycia przedmiotu

Nie, ustawy nie stosuje się

art. 4 ust. 1 pkt 2

Osoba prowadząca firmę, która bierze kredyt na cele prywatne, działa jako konsument. Liczy się cel umowy, a nie sam wpis w CEIDG.

Kiedy ustawy nie stosuje się wcale

Jeśli umowa jest na tej liście, o sankcji z art. 45 nie ma mowy, niezależnie od jej treści.

Opisy są skrótami. Wiążące jest brzmienie art. 4 ustawy.

Umowa wyłączona z ustawy

Przepis

Umowa, w której konsument nie płaci oprocentowania ani innych kosztów związanych z udzieleniem lub spłatą kredytu

art. 4 ust. 1 pkt 1

Leasing, jeśli umowa nie przewiduje obowiązku nabycia przedmiotu przez konsumenta

art. 4 ust. 1 pkt 2

Umowa o świadczenie usług maklerskich z firmą inwestycyjną lub bankiem prowadzącym działalność maklerską

art. 4 ust. 1 pkt 3

Kredyt będący wynikiem ugody sądowej albo ugody z pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich

art. 4 ust. 1 pkt 4

Kredyt udzielany wyłącznie pracownikom u danego pracodawcy, bez oprocentowania albo poniżej stawek rynkowych

art. 4 ust. 1 pkt 5

Odwrócony kredyt hipoteczny

art. 4 ust. 1 pkt 7

Konsumencka pożyczka lombardowa

art. 4 ust. 1 pkt 8

Przy kredycie w rachunku spłacanym w ciągu trzech miesięcy albo na żądanie oraz przy przekroczeniu środków na rachunku ustawa działa tylko częściowo, ale art. 45 obejmuje także te umowy (art. 4 ust. 2 pkt 3 i 4).

Nie wiesz, czy Twoja umowa się kwalifikuje

Napisz, jaki to kredyt, na jaką kwotę i na jaki cel. Odpiszemy mailem, który przepis rozstrzyga Twój przypadek.

Jak sprawdzić, czy Twoja umowa się kwalifikuje

1

Kto zawarł umowę

Czy kredyt wzięto jako osoba prywatna, na cel niezwiązany bezpośrednio z firmą.

2

Jaka jest kwota

Czy mieści się w 255 550 zł, a jeśli nie, czy to kredyt na remont domu albo mieszkania bez zabezpieczenia hipotecznego.

3

Czy umowa nie jest wyłączona

Porównaj ją z listą z art. 4 ust. 1 w tabeli wyżej.

4

Co dalej

Jeśli umowa jest kredytem konsumenckim, sprawdź, czy kredytodawca naruszył przepis z listy w art. 45 ust. 1. Lista naruszeń

Najczęstsze pytania

Nie. Kredyt zabezpieczony hipoteką podlega odrębnej ustawie o kredycie hipotecznym, a art. 45 jest przepisem ustawy o kredycie konsumenckim. Wyjątkiem jest kredyt na remont domu albo mieszkania bez zabezpieczenia hipotecznego, który jest kredytem konsumenckim nawet powyżej 255 550 zł (art. 3 ust. 1a).

Tak, jeśli firma udzieliła jej w zakresie swojej działalności. Ustawa wymienia umowę pożyczki wśród umów o kredyt konsumencki (art. 3 ust. 2 pkt 1), a kredytodawcą nie musi być bank.

Nie, bo nie jest udzielany konsumentowi. Inaczej jest, gdy osoba prowadząca firmę bierze kredyt na cele prywatne. Wtedy działa jako konsument i ustawa ma zastosowanie.

Co do zasady tak, bo limit z art. 3 ust. 1 wynosi 255 550 zł. Wyjątkiem jest kredyt niezabezpieczony hipoteką przeznaczony na remont domu albo mieszkania (art. 3 ust. 1a). Decyduje treść i cel umowy.

Tak, jeśli spełnia pozostałe warunki. Limit z art. 3 ust. 1 obejmuje także równowartość 255 550 zł w walucie innej niż polska.

Nie, jeśli konsument nie płaci ani oprocentowania, ani innych kosztów. Ustawy nie stosuje się do takich umów (art. 4 ust. 1 pkt 1), a w umowie nie ma kosztów, które sankcja mogłaby odebrać.

Opisz swoją sprawę

Zajmie to około 2 minut. W sprawach z bankiem nie mamy dziś partnera, więc odpiszemy mailem, które przepisy sprawdzić w Twojej umowie i gdzie złożyć reklamację lub skargę.

  • Napisz, jaki to kredyt, na jaką kwotę i na jaki cel.
  • Odpowiadamy mailem, z przepisem i linkiem do źródła.
  • Twoich danych nikomu nie przekazujemy.

Bez opłat. Help Finance nie dzwoni z ofertami.

Czego dotyczy sprawa?*
W sprawach z bankiem odpowiadamy mailem: który przepis dotyczy umowy i co możesz zrobić. Danych nikomu nie przekazujemy.
Nieobowiązkowe, ale im konkretniej, tym sensowniejsza odpowiedź.
Zgoda na informacje o zmianach prawa (nieobowiązkowa)
Zgodę możesz w każdej chwili wycofać, pisząc na kontakt@helpfinance.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano przed jej wycofaniem.

Czytaj dalej

Źródła i podstawa prawna

Stan prawny i aktualizacja: 23.10.2026. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.