Help Finance / Sprawy z bankiem / Sankcja kredytu darmowego / Wyroki TSUE

Orzecznictwo TSUE o sankcji kredytu darmowego


Dwa wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE wydane na pytania polskich sądów dotyczą sankcji kredytu darmowego wprost: C-472/23 o obowiązkach informacyjnych i kształcie sankcji oraz C-744/24 o oprocentowaniu kredytowanych kosztów. Przy każdym podajemy datę, sąd, który zadał pytanie, i to, co z wyroku wynika dla umowy.

  • Stan prawny na 23.10.2026
  • C-472/23 z 13.02.2025
  • C-744/24 z 23.04.2026
Półka z segregatorami i książkami prawniczymi

W skrócie

  • C-472/23: polska jednolita sankcja jest zgodna z dyrektywą, jeśli naruszenie mogło utrudnić ocenę zobowiązania.
  • C-472/23: niesprawdzalne przesłanki podwyżki opłat naruszają obowiązek informacyjny, sama zawyżona RRSO jeszcze nie.
  • C-744/24: bank nie może naliczać odsetek od kwot przeznaczonych na koszty kredytu, które nie zostały wypłacone.
  • Sprawę C-566/24 o początku rocznego terminu Trybunał umorzył bez odpowiedzi.

Podstawa prawna: wyroki TSUE C-472/23 i C-744/24, dyrektywa 2008/48/WE

C-472/23, czyli jednolita sankcja jest dopuszczalna

Wyrok z 13 lutego 2025 r., wydany na pytanie Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie. Trybunał rozstrzygnął w nim trzy kwestie.

  • Zawyżona RRSO. Wskazanie w umowie RRSO, która okazała się zawyżona dlatego, że niektóre postanowienia uznano następnie za nieuczciwe i niewiążące konsumenta, nie stanowi samo w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego z art. 10 ust. 2 lit. g dyrektywy 2008/48/WE.
  • Niesprawdzalne przesłanki podwyżki opłat. Jeżeli umowa wymienia okoliczności uzasadniające podwyższenie opłat, a właściwie poinformowany, uważny i rozsądny konsument nie może sprawdzić ich wystąpienia ani wpływu na opłaty, narusza to obowiązek informacyjny z art. 10 ust. 2 lit. k dyrektywy, o ile podważa możliwość oceny zakresu zobowiązania.
  • Sankcja bez stopniowania. Art. 23 dyrektywy nie stoi na przeszkodzie krajowej sankcji pozbawienia kredytodawcy odsetek i kosztów niezależnie od wagi pojedynczego naruszenia, jeżeli naruszenie mogło podważyć ocenę przez konsumenta zakresu zobowiązania.

C-744/24, czyli bez odsetek od kredytowanych kosztów

Wyrok z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie z udziałem Banku Polska Kasa Opieki, wydany na pytanie Sądu Rejonowego we Włodawie. Część pożyczonej kwoty poszła na ubezpieczenie kredytu, a bank naliczał odsetki także od składki.

Trybunał przypomniał, że całkowita kwota kredytu i całkowity koszt kredytu wykluczają się wzajemnie, a stopa oprocentowania dotyczy kwoty wypłaconej. Kredytodawca może pokryć koszty w inny sposób, na przykład proporcjonalnie wyższym oprocentowaniem, ale nie przez naliczanie odsetek od samych kosztów.

Sąd Najwyższy zastosował tę wykładnię do polskiej umowy 8 lipca 2026 r. w wyroku II CSKP 89/26.

Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r., C-744/24, sentencja

Art. 3 lit. g i lit. j w związku z art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48/WE stoją na przeszkodzie zamieszczaniu w umowach o kredyt konsumencki postanowień przewidujących, że stopa oprocentowania ma zastosowanie nie tylko do całkowitej kwoty kredytu, ale również do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów związanych z tym kredytem, stanowiących część całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta.

Co wynika z wyroku SN II CSKP 89/26 →

Oba wyroki obok siebie

Pytanie

C-472/23

C-744/24

Data wyroku

13 lutego 2025 r.

23 kwietnia 2026 r.

Sąd, który zadał pytanie

Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie

Sąd Rejonowy we Włodawie

Czego dotyczy

RRSO, przesłanki zmiany opłat i kształt sankcji

Oprocentowanie kwot przeznaczonych na koszty kredytu

Rozstrzygnięcie

Jednolita sankcja jest dopuszczalna, jeśli naruszenie mogło podważyć ocenę zobowiązania

Stopy oprocentowania nie stosuje się do kredytowanych kosztów

Przepisy dyrektywy 2008/48/WE

art. 10 ust. 2 lit. g i k, art. 23

art. 3 lit. g i j, art. 10 ust. 2

Jak czytać wyroki TSUE przy własnej umowie

  • Trybunał odpowiada na pytanie o wykładnię prawa unijnego. Sprawę konsumenta rozstrzyga sąd krajowy.
  • Wyrok wiąże w ten sam sposób inne sądy krajowe, które mają przed sobą podobny problem.
  • Wyrok nie zmienia treści umowy. Wskazuje, jak rozumieć przepis, który sąd zastosuje do konkretnej umowy.
  • Sądy krajowe mogą różnie przekładać wyrok na fakty sprawy, dlatego liczy się treść Twojej umowy i harmonogramu.

Koszty doliczone do kredytu w Twojej umowie

Napisz, jaka kwota trafiła do Ciebie, jaka jest całkowita kwota kredytu w umowie i jakie koszty w niej występują. Odpiszemy mailem, co porównać.

Czego Trybunał jeszcze nie rozstrzygnął

Pytanie o to, od kiedy liczyć roczny termin na oświadczenie o sankcji, trafiło do TSUE w sprawie C-566/24 z odesłania Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi. Trybunał umorzył tę sprawę postanowieniem z 5 marca 2026 r., więc odpowiedzi nie ma.

Sąd Najwyższy zawiesił 30 lipca 2025 r. postępowanie w sprawie uchwały III CZP 15/25, która miała objąć m.in. ten termin, czekając na wyroki TSUE w polskich sprawach.

Termin na sankcję kredytu darmowego →

Najczęstsze pytania

Wiąże sądy co do wykładni prawa unijnego, także w innych sprawach z podobnym problemem. Konkretną sprawę rozstrzyga jednak sąd krajowy, który stosuje tę wykładnię do ustalonych faktów.

Tak, jako na argument prawny w reklamacji albo w oświadczeniu o sankcji. Jaki skutek odniesie, zależy od stanowiska kredytodawcy, a w razie sporu od oceny sądu.

Nie. Wyrok mówi, że od kredytowanych kosztów nie nalicza się odsetek. Czy umowa to robiła i czy wynika z tego sankcja z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, ocenia się na podstawie jej treści.

TSUE wyjaśnia, jak rozumieć dyrektywę. Sąd Najwyższy 8 lipca 2026 r. zastosował wykładnię z C-744/24 do polskiej ustawy i konkretnej umowy w wyroku II CSKP 89/26.

Opisujemy wyroki, których treść sprawdziliśmy w źródle. Sprawa C-566/24, w której padło pytanie o termin, została umorzona bez wyroku.

Opisz swoją sprawę

Zajmie to około 2 minut. W sprawach z bankiem nie mamy dziś partnera, więc odpiszemy mailem, które przepisy i wyroki sprawdzić przy Twojej umowie i gdzie złożyć reklamację lub skargę.

  • Napisz, jak skonstruowana jest umowa i jakie koszty w niej występują.
  • Odpowiadamy mailem, z przepisem i linkiem do źródła.
  • Twoich danych nikomu nie przekazujemy.

Bez opłat. Help Finance nie dzwoni z ofertami.

Czego dotyczy sprawa?*
W sprawach z bankiem odpowiadamy mailem: który przepis dotyczy umowy i co możesz zrobić. Danych nikomu nie przekazujemy.
Nieobowiązkowe, ale im konkretniej, tym sensowniejsza odpowiedź.
Zgoda na informacje o zmianach prawa (nieobowiązkowa)
Zgodę możesz w każdej chwili wycofać, pisząc na kontakt@helpfinance.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano przed jej wycofaniem.

Czytaj dalej