Kto może ogłosić upadłość konsumencką

Kogo dotyczy upadłość konsumencka?

Osoby fizycznej, której upadłości nie można ogłosić według przepisów o przedsiębiorcach. W praktyce chodzi o osobę, która nie prowadzi działalności gospodarczej: sąd wprost zapisuje to w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości (art. 491⁵ ust. 1 pkt 2).

Liczba wierzycieli nie ma znaczenia. Postępowanie prowadzi się także wtedy, gdy dłużnik ma tylko jednego wierzyciela (art. 491² ust. 2). Wysokość długów też nie jest progiem wejścia.

Kiedy dłużnik jest niewypłacalny?

Gdy utracił zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych, czyli nie jest w stanie płacić długów, których termin już minął (art. 11 ust. 1). Ustawa przyjmuje to z góry, jeśli opóźnienie w spłacie przekracza trzy miesiące (art. 11 ust. 1a).

Jeśli zaległość dopiero się pojawiła, a problemem jest jeden kredyt w banku, wcześniej warto sprawdzić restrukturyzację zadłużenia w banku. Wniosek składa się w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania wezwania do zapłaty.

Co, jeśli prowadzisz albo prowadziłeś firmę?

Osoba, która prowadzi działalność gospodarczą, podlega przepisom o przedsiębiorcach, a jej drogi opisujemy na stronach Upadłość przedsiębiorcy i Restrukturyzacja firmy. To samo dotyczy wspólnika spółki jawnej lub innej osobowej spółki handlowej, który odpowiada za jej długi całym majątkiem (art. 5 ust. 2 pkt 2).

Po zakończeniu działalności właściwy jest tryb konsumencki. Wierzyciel może złożyć wniosek o upadłość byłego przedsiębiorcy w ciągu roku od wykreślenia z rejestru albo od faktycznego zaprzestania działalności, a postępowanie toczy się według przepisów o upadłości konsumenckiej (art. 8 ust. 1 i art. 9). Ta sama zasada obejmuje byłych wspólników spółek osobowych (art. 8 ust. 2).

Co musi zawierać wniosek o upadłość konsumencką?

Wniosek składa dłużnik. Wierzyciel może go złożyć wobec byłego przedsiębiorcy w przypadkach z art. 8 i 9 (art. 491² ust. 3). Opłata od wniosku dłużnika wynosi 30 zł (art. 76a pkt 1 i art. 14 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Wniosek musi zawierać m.in. (art. 491² ust. 4):

Za szkodę wyrządzoną nieprawdziwym oświadczeniem we wniosku dłużnik odpowiada (art. 491² ust. 5b). Listę dokumentów do zebrania w kolejności wniosku znajdziesz w checkliście do upadłości konsumenckiej.

Kiedy sąd prowadzi sprawę według zwykłych przepisów?

Gdy uzasadnia to znaczny majątek dłużnika, duża liczba wierzycieli albo przewidywany wysoki stopień skomplikowania sprawy. Sąd może o tym postanowić w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości albo później, a na takie postanowienie przysługuje zażalenie (art. 491¹ ust. 2 i art. 491⁵ ust. 2).

W postanowieniu o takim trybie sąd określa też, czy funkcję sędziego-komisarza pełni sędzia czy referendarz sądowy (art. 491⁵ ust. 1 pkt 7). Postanowienie w przedmiocie trybu obwieszcza się (art. 491⁵ ust. 2).

Które zaniedbania kończą postępowanie bez oddłużenia?

Sąd umarza postępowanie, gdy upadły nie wskaże lub nie wyda syndykowi całego majątku albo niezbędnych dokumentów, lub w inny sposób nie wykonuje swoich obowiązków. Robi to z urzędu albo na wniosek syndyka lub wierzyciela, po wysłuchaniu upadłego (art. 491¹⁰ ust. 2).

Tak samo, gdy okaże się, że dane we wniosku są nieprawdziwe lub niepełne (art. 491¹⁰ ust. 2a). W obu przypadkach sąd może prowadzić sprawę dalej, jeśli uchybienie jest nieistotne albo przemawiają za tym względy słuszności lub względy humanitarne. Postępowania nie umarza się też wtedy, gdy umorzenie pokrzywdziłoby wierzycieli (art. 491¹⁰ ust. 3).

Dłużnik może też sam wnioskować o umorzenie postępowania, jeśli to on je wszczął (art. 491¹⁰ ust. 1 i 5).

Najczęstsze pytania