Help Finance / Sprawy z bankiem / Niedozwolone zapisy / W umowie kredytu
Niedozwolone zapisy w umowie kredytu
Umowy kredytu powstają na wzorcach banku, więc ich zapisów zwykle nikt nie negocjuje. Zapis, który rażąco narusza interesy kredytobiorcy wbrew dobrym obyczajom, nie wiąże go, a to bank musi wykazać, że był uzgodniony.
W skrócie
Podstawa prawna: art. 385, 385¹-385³ Kodeksu cywilnego
Warunki, które muszą wystąpić razem
Kodeks cywilny nie ma osobnych przepisów o zapisach w umowie kredytu. Stosuje się ogólny art. 385¹, który obejmuje każdą umowę z konsumentem. Zapis nie wiąże kredytobiorcy, gdy:
Kontroli nie podlegają zapisy o głównych świadczeniach, w tym o cenie, ale tylko wtedy, gdy sformułowano je jednoznacznie (art. 385¹ § 1 zd. 2). Przy kredycie to zastrzeżenie bywa kluczowe: zapis o cenie, który nie jest jednoznaczny, podlega ocenie.
Jeśli zapis nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie (art. 385¹ § 2).
Kto musi czego dowieść
Rozkład ciężaru dowodu działa na korzyść kredytobiorcy. Nieuzgodnione indywidualnie są zapisy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu, zwłaszcza przejęte z wzorca zaproponowanego przez bank (art. 385¹ § 3).
Wzorzec umowy powinien być jednoznaczny i zrozumiały. Zapisy niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta (art. 385 § 2 Kodeksu cywilnego).
Art. 385¹ § 4 Kodeksu cywilnego
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
Ocena według dnia podpisania umowy
Dla kredytobiorcy oznacza to, że punktem odniesienia jest umowa z dnia podpisania, razem z umowami z nią powiązanymi, na przykład ubezpieczenia. Późniejszy aneks ani sposób, w jaki bank wykonywał umowę, nie zmieniają tego punktu.
Art. 385² Kodeksu cywilnego
Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.
Punkty katalogu z art. 385³ spotykane w umowach kredytu
Art. 385³ wymienia 23 rodzaje zapisów, które w razie wątpliwości uważa się za niedozwolone. W umowach kredytu najczęściej pojawiają się te poniżej.
|
Punkt |
Zapisy, które w razie wątpliwości są niedozwolone |
|
pkt 4 |
przewidują postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznać się przed zawarciem umowy |
|
pkt 8 |
uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta konsumenta |
|
pkt 9 |
przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy |
|
pkt 10 |
uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie |
|
pkt 17 |
nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego |
|
pkt 19 |
przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia |
|
pkt 20 |
przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy |
Katalog nie jest automatycznym wyrokiem. Przepis mówi, że w razie wątpliwości takie zapisy uważa się za niedozwolone, a w sporze ocenia to sąd na tle całej umowy.
Masz w umowie zapis, który budzi wątpliwości?
Przepisz go dosłownie w formularzu. Odpiszemy mailem, z którym warunkiem z art. 385¹ i punktem katalogu go porównać.
Jak sprawdzić zapis we własnej umowie
1
Weź umowę z dnia podpisania
Razem z regulaminem, tabelą opłat i umowami powiązanymi, na przykład ubezpieczenia. To one są punktem odniesienia.
2
Porównaj zapis z warunkami
Sprawdź, czy dotyczy ceny w sposób jednoznaczny, czy daje bankowi jednostronne uprawnienie albo swobodę interpretacji.
3
Sprawdź rejestr UOKiK
W rejestrze klauzul niedozwolonych są zapisy uznane za niedozwolone prawomocnym wyrokiem sądu ochrony konkurencji i konsumentów.
Najczęstsze pytania
Na tej stronie
Zapis w umowie kredytu budzi wątpliwości?
Przepisz go w formularzu. Odpowiemy mailem, który przepis go dotyczy.
Opisz swoją sprawę
Dziś nie mamy partnera w sprawach z bankami. Opisz, czego dotyczy umowa, a odpowiemy mailem, które przepisy warto sprawdzić i gdzie złożyć reklamację lub skargę. Twoich danych nikomu nie przekazujemy.
Formularz nic nie kosztuje. Zasady przekazywania zgłoszeń opisujemy na stronie Partnerzy.
Źródła i podstawa prawna
Stan prawny i aktualizacja: 23.10.2026. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.