Help Finance / Odszkodowania

Odszkodowanie po wypadku i szkodzie według Kodeksu cywilnego

Zanim padnie pytanie o kwotę, trzeba ustalić, kto odpowiada, za jakie następstwa i czy poszkodowany przyczynił się do szkody. Od tych trzech odpowiedzi zależy, czego i od kogo można żądać.

Opisz swoją sprawę Wybierz swoją sytuację
  • Stan prawny na 23.10.2026
  • Wypłata z OC co do zasady w 30 dni
  • Przedawnienie co do zasady po 3 latach
Samochód z wgnieceniem po stłuczce zaparkowany na spokojnej ulicy

Wybierz swoją sytuację

Każda strona opisuje jedną sytuację: co przysługuje, od kogo tego żądać i jakie terminy biegną.

Odszkodowanie z OC sprawcy →

Szkoda w samochodzie albo na zdrowiu po zdarzeniu drogowym, 30 dni na wypłatę, odmowa i UFG.

Szkoda na osobie →

Koszty leczenia, renta i zadośćuczynienie za krzywdę po uszkodzeniu ciała lub rozstroju zdrowia.

Śmierć bliskiej osoby →

Zwrot kosztów pogrzebu, renta, odszkodowanie i zadośćuczynienie dla najbliższej rodziny.

Spór z ubezpieczycielem →

Zaniżona wypłata albo odmowa, co musi zawierać pismo, reklamacja i Rzecznik Finansowy.

Przedawnienie roszczeń →

Trzy lata od dowiedzenia się o szkodzie, dziesięć od zdarzenia, dwadzieścia przy przestępstwie.

Przyczynienie się do szkody →

Kiedy odszkodowanie i zadośćuczynienie są niższe, bo poszkodowany też się przyczynił.

Trzy pytania, od których zależy każde roszczenie

Kodeks cywilny odpowiada na nie w kilku krótkich artykułach. To punkt wyjścia także wtedy, gdy płaci ubezpieczyciel sprawcy.

Pytanie

Co mówi przepis

Podstawa

Kto odpowiada?

Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

art. 415 KC

Za jakie następstwa?

Tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania. W tych granicach naprawienie szkody obejmuje straty i korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć.

art. 361 § 1 i 2 KC

Czy kwota może być niższa?

Tak, gdy poszkodowany przyczynił się do powstania albo zwiększenia szkody. Obniżenie zależy od okoliczności, zwłaszcza od stopnia winy obu stron.

art. 362 KC

W jakiej formie?

Według wyboru poszkodowanego: przywrócenie stanu poprzedniego albo zapłata odpowiedniej sumy, z zastrzeżeniami ustawy.

art. 363 § 1 KC

Według jakich cen?

Z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia cen z innej chwili.

art. 363 § 2 KC

Odszkodowanie, renta i zadośćuczynienie to różne roszczenia

W rozmowie zlewają się w jedno, w przepisach mają osobne podstawy i osobne przesłanki.

Roszczenie

Za co

Podstawa

Odszkodowanie

Szkoda majątkowa: zniszczone mienie, koszty leczenia, utracone zarobki.

art. 361 § 2, art. 444 § 1 KC

Renta

Utrata zdolności do pracy zarobkowej, zwiększone potrzeby albo zmniejszone widoki powodzenia na przyszłość.

art. 444 § 2 KC

Zadośćuczynienie

Krzywda, czyli ból i cierpienie. Ustawa mówi o odpowiedniej sumie i nie podaje tabeli kwot.

art. 445 § 1 KC

Roszczenia rodziny po śmierci

Koszty leczenia i pogrzebu, renta, stosowne odszkodowanie i zadośćuczynienie dla najbliższych.

art. 446 § 1 do 4 KC

Co zrobić po szkodzie, w tej kolejności

1

Zgłoś szkodę ubezpieczycielowi

Przy OC poszkodowany żąda odszkodowania wprost od zakładu ubezpieczeń sprawcy. Od dnia zgłoszenia liczy się 30 dni na wypłatę (art. 14 i 19 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).

2

Zbieraj dokumenty

Dokumentacja medyczna bez luk, rachunki za leczenie i dojazdy, dowody dochodów sprzed zdarzenia. Przepis mówi o wszelkich kosztach wynikłych ze szkody na osobie.

3

Sprawdź pismo ubezpieczyciela

Odmowa albo niższa kwota wymaga wskazania okoliczności, podstawy prawnej i pouczenia o drodze sądowej (art. 14 ust. 3).

4

Pilnuj terminu

Zgłoszenie roszczenia ubezpieczycielowi przerywa bieg przedawnienia, który rusza na nowo od pisemnej decyzji (art. 819 § 4 KC).

Najczęstsze pytania

Tak, w granicach normalnych następstw zdarzenia. Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego).

Wybór należy do poszkodowanego: przywrócenie stanu poprzedniego albo zapłata odpowiedniej sumy. Gdy przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe albo pociąga za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie ogranicza się do pieniędzy (art. 363 § 1 Kodeksu cywilnego).

Według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia cen z innej chwili (art. 363 § 2 Kodeksu cywilnego).

Ustawa mówi o odpowiedniej sumie i nie podaje kwot ani widełek. Wysokość ustala się na tle okoliczności konkretnej sprawy, a w sporze rozstrzyga sąd (art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego).

Przy ubezpieczeniach obowiązkowych, takich jak OC kierowców, 30 dni od zawiadomienia o szkodzie. Gdy wyjaśnienie okoliczności w tym czasie jest niemożliwe, 14 dni od dnia, w którym stało się możliwe, najpóźniej 90 dni (art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).

Tak. Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania albo zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu, zwłaszcza według stopnia winy obu stron (art. 362 Kodeksu cywilnego).

Opisz swoją sprawę

Dziś nie mamy partnera w sprawach odszkodowań. Opisz sytuację, a odpowiemy mailem, jakie terminy i instytucje mogą mieć znaczenie. Twoich danych nikomu nie przekazujemy.

  • W odpowiedzi wskazujemy przepis, termin i miejsca bezpłatnej pomocy, np. Rzecznika Finansowego.
  • Wystarczy data zdarzenia i krótki opis tego, co się stało.
  • Nie wpisuj szczegółów dokumentacji medycznej.

Zgoda na przekazanie zgłoszenia partnerowi dotyczy dziś tylko finansowania firm. Listę partnerów publikujemy na stronie Partnerzy.

Czego dotyczy sprawa?*
W sprawach odszkodowań odpowiadamy mailem: jakie roszczenia przewiduje prawo i ile masz czasu. Danych nikomu nie przekazujemy.
Nieobowiązkowe, ale im konkretniej, tym sensowniejsza odpowiedź.
Zgoda na informacje o zmianach prawa (nieobowiązkowa)
Zgodę możesz w każdej chwili wycofać, pisząc na kontakt@helpfinance.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano przed jej wycofaniem.

Czytaj dalej

Auto zastępcze z OC sprawcy

Komu przysługuje, na ile dni i według jakiej stawki najmu.

Czytaj

Przyczynienie się do szkody

Jak sądy obniżają odszkodowanie i co sprawdzić w decyzji ubezpieczyciela.

Czytaj

Niedozwolone zapisy w umowie ubezpieczenia

Kiedy postanowienie OWU nie wiąże konsumenta.

Czytaj

Źródła i podstawa prawna

Stan prawny i aktualizacja: 23.10.2026. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.