Help Finance / Odszkodowania / Śmierć bliskiej osoby

Śmierć bliskiej osoby i roszczenia rodziny z art. 446 Kodeksu cywilnego


Art. 446 daje cztery odrębne roszczenia: zwrot kosztów leczenia i pogrzebu, rentę, odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej i zadośćuczynienie za krzywdę. Każde ma innego uprawnionego i inny warunek.

  • Stan prawny na 23.10.2026
  • Koszty pogrzebu dla tego, kto je poniósł
  • Zadośćuczynienie dla najbliższych
Zamknięta teczka z dokumentami, filiżanka herbaty i białe kwiaty na stole w salonie

W skrócie

  • Koszty leczenia i pogrzebu zwraca się temu, kto je poniósł, bez względu na pokrewieństwo.
  • Rentę może żądać osoba, wobec której zmarły miał ustawowy obowiązek alimentacyjny, a także inna osoba bliska, której zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania.
  • Najbliższym członkom rodziny sąd może przyznać stosowne odszkodowanie, gdy ich sytuacja życiowa znacznie się pogorszyła.
  • Najbliższym członkom rodziny sąd może też przyznać zadośćuczynienie za krzywdę.

Podstawa prawna: art. 446 § 1 do 4 Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 795)

Cztery roszczenia z jednego artykułu

Bywają dochodzone razem, ale każde trzeba uzasadnić osobno.

Roszczenie

Komu przysługuje

Podstawa

Zwrot kosztów leczenia i pogrzebu

temu, kto je poniósł, niezależnie od pokrewieństwa

art. 446 § 1 KC

Renta

osobie, wobec której zmarły miał ustawowy obowiązek alimentacyjny; innym osobom bliskim, którym dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli wymagają tego zasady współżycia społecznego

art. 446 § 2 KC

Stosowne odszkodowanie

najbliższym członkom rodziny, jeżeli wskutek śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej

art. 446 § 3 KC

Zadośćuczynienie za krzywdę

najbliższym członkom rodziny zmarłego

art. 446 § 4 KC

Jak liczy się rentę po zmarłym

Renta zależy od trzech zmiennych: potrzeb uprawnionego, możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego oraz tego, jak długo trwałby obowiązek alimentacyjny. Żadnej z nich nie da się ustalić zaocznie, dlatego nie podajemy kwot.

Art. 446 § 2 zdanie pierwsze Kodeksu cywilnego

Osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego.

Dwa rozróżnienia, które bywają mylone

  • Odszkodowanie z § 3 a zadośćuczynienie z § 4. Pierwsze wymaga znacznego pogorszenia sytuacji życiowej, drugie dotyczy krzywdy, czyli bólu po stracie. To dwa różne warunki.
  • Koszty pogrzebu a renta. Zwrotu kosztów może żądać każdy, kto je poniósł. Renta przysługuje tylko osobom wskazanym w § 2.

Gdy bliska osoba przeżyła, ale z ciężkim uszczerbkiem

Przy ciężkim i trwałym uszkodzeniu ciała lub rozstroju zdrowia, które uniemożliwia nawiązanie lub kontynuowanie więzi rodzinnej, sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny poszkodowanego zadośćuczynienie za krzywdę (art. 4462 Kodeksu cywilnego).

Śmierć bliskiej osoby w wypadku?

Opisz sytuację w takim zakresie, w jakim chcesz. Odpowiemy mailem, które paragrafy art. 446 mogą mieć znaczenie i jakie terminy biegną.

Od kogo żądać i w jakim terminie

Gdy śmierć nastąpiła w wypadku drogowym, roszczenia kieruje się bezpośrednio do ubezpieczyciela OC sprawcy, który ma co do zasady 30 dni od zgłoszenia na wypłatę (art. 14 ust. 1 i art. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Gdy sprawcy nie ustalono albo nie miał OC, adresatem jest Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (art. 98).

Roszczenia z czynu niedozwolonego przedawniają się co do zasady po trzech latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, nie później niż dziesięć lat od zdarzenia, a przy szkodzie z przestępstwa po dwudziestu latach (art. 4421 § 1 i 2).

Odszkodowanie z OC sprawcy →

Najczęstsze pytania

Nie. Zobowiązany do naprawienia szkody zwraca koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósł (art. 446 § 1 Kodeksu cywilnego). Przepis nie wiąże tego z pokrewieństwem.

Art. 446 nie definiuje tego pojęcia. Ocena należy do sądu na tle okoliczności konkretnej sprawy.

Art. 446 § 2 zdanie drugie przewiduje rentę dla innych osób bliskich, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego.

To dwa odrębne roszczenia z § 3 i § 4. Odszkodowanie wymaga znacznego pogorszenia sytuacji życiowej, zadośćuczynienie dotyczy krzywdy. Każde ocenia się osobno.

Do ubezpieczyciela OC sprawcy, bezpośrednio (art. 19 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Gdy sprawca nie miał OC albo go nie ustalono, do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

Potrzebujesz uporządkować sprawę?

Opisz ją w formularzu. Odpowiemy mailem, które przepisy i terminy mają znaczenie. Twoich danych nikomu nie przekazujemy.

Opisz swoją sprawę

Dziś nie mamy partnera w sprawach odszkodowań. Opisz sytuację, a odpowiemy mailem, jakie terminy i instytucje mogą mieć znaczenie. Twoich danych nikomu nie przekazujemy.

  • W odpowiedzi wskazujemy przepis, termin i miejsca bezpłatnej pomocy, np. Rzecznika Finansowego.
  • Wystarczy data zdarzenia i kilka zdań opisu.
  • Nie wpisuj szczegółów dokumentacji medycznej.

Zgoda na przekazanie zgłoszenia partnerowi dotyczy dziś tylko finansowania firm. Listę partnerów publikujemy na stronie Partnerzy.

Czego dotyczy sprawa?*
W sprawach odszkodowań odpowiadamy mailem: jakie roszczenia przewiduje prawo i ile masz czasu. Danych nikomu nie przekazujemy.
Nieobowiązkowe, ale im konkretniej, tym sensowniejsza odpowiedź.
Zgoda na informacje o zmianach prawa (nieobowiązkowa)
Zgodę możesz w każdej chwili wycofać, pisząc na kontakt@helpfinance.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano przed jej wycofaniem.

Czytaj dalej