Help Finance / Akademia / Rozmowa z windykacją

Rozmowa z windykacją i granice tego, co wolno windykatorowi


Firma windykacyjna może proponować spłatę, ugodę i raty, ale nie zajmie pensji ani konta. Przed rozmową warto wiedzieć, czego jej nie wolno i czy dług nie jest przedawniony.

  • Stan prawny na 23.10.2026
  • Windykator nie jest komornikiem
  • Ustalenia warto mieć na piśmie
Koperta leżąca na wycieraczce przed drzwiami

W skrócie

  • Zająć pensję, konto albo rzeczy może tylko komornik, na podstawie tytułu wykonawczego. Firma windykacyjna może proponować dobrowolną spłatę.
  • Groźby, zmuszanie do spłaty i uporczywe nękanie są przestępstwami z Kodeksu karnego.
  • Po sprzedaży długu nabywca ma te same prawa co poprzedni wierzyciel, a dłużnik zachowuje wobec niego swoje zarzuty.
  • Przedawnionego długu nie można dochodzić od konsumenta, ale uznanie długu przed upływem terminu przerywa jego bieg.

Podstawa prawna: art. 776 Kodeksu postępowania cywilnego, art. 117 § 21, 509 i 513 Kodeksu cywilnego

Windykator to nie komornik

Od tej różnicy zależy, czego firma może od Ciebie żądać.

Firma windykacyjna

Komornik sądowy

Na jakiej podstawie działa

Umowa z wierzycielem albo zakup długu

Tytuł wykonawczy, czyli orzeczenie z klauzulą wykonalności art. 776 KPC

Zajęcie wynagrodzenia i konta

Nie może

Może, w granicach kwot wolnych od zajęcia

Zajęcie rzeczy

Nie może

Może, w toku egzekucji

Co może robić

Proponować dobrowolną spłatę, ugodę, raty

Prowadzić egzekucję

Pismo zatytułowane jak egzekucja nie musi pochodzić od komornika. Zanim zapłacisz, sprawdź, kto jest nadawcą: sąd, komornik czy firma windykacyjna.

Czego windykatorowi nie wolno

  • Grozić. Groźba popełnienia przestępstwa, która wzbudza uzasadnioną obawę, jest przestępstwem (art. 190 § 1 Kodeksu karnego).
  • Zmuszać do spłaty przemocą lub groźbą bezprawną. Kodeks karny przewiduje za to karę pozbawienia wolności (art. 191 § 1).
  • Uporczywie nękać. Nękanie, które wzbudza poczucie zagrożenia albo istotnie narusza prywatność, jest przestępstwem (art. 190a § 1).
  • Wejść do domu bez zgody ani zostać w nim wbrew żądaniu domownika (art. 193 § 1).
  • Podszywać się pod sąd lub komornika. Pismo wprowadzające w błąd co do nadawcy możesz zgłosić do UOKiK.

Firmy zrzeszone w Związku Przedsiębiorstw Finansowych stosują dodatkowo branżowe Zasady Dobrych Praktyk: kontakt nie może mieć znamion szykany, korespondencja przychodzi w zamkniętej kopercie bez oznaczeń, że dotyczy długu, a bez Twojej zgody windykator nie powinien kontaktować się z osobami trzecimi. To samoregulacja, która wiąże członków ZPF, a nie przepis ustawy.

Dług został sprzedany, komu płacić

  • Wierzyciel może sprzedać dług bez Twojej zgody. Razem z długiem przechodzą związane z nim prawa, w tym roszczenie o zaległe odsetki (art. 509 Kodeksu cywilnego).
  • Dopóki nie zawiadomiono Cię o sprzedaży, zapłata poprzedniemu wierzycielowi jest skuteczna, chyba że dłużnik wiedział o przelewie (art. 512).
  • Wobec nabywcy przysługują te same zarzuty, które dłużnik miał wobec poprzedniego wierzyciela (art. 513 § 1).
  • Możesz poprosić o dokumenty, z których wynika, komu i na jakiej podstawie płacić.

Przedawniony dług

  • Podstawowy termin przedawnienia to sześć lat, a dla świadczeń okresowych i roszczeń związanych z działalnością gospodarczą trzy lata. Koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata (art. 118 Kodeksu cywilnego).
  • Po upływie terminu nie można domagać się od konsumenta zaspokojenia roszczenia (art. 117 § 21). W wyjątkowych przypadkach sąd może nie uwzględnić przedawnienia ze względów słuszności (art. 1171).
  • Uznanie długu przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 2). Dlatego nie potwierdzaj starego długu w rozmowie, zanim sprawdzisz daty.

Jak liczyć termin przedawnienia →

Jakie koszty mogą doliczyć

  • Przy kredycie konsumenckim pozaodsetkowe koszty mają ustawowy limit i łącznie nie mogą przekroczyć 45% całkowitej kwoty kredytu (art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim). Policzysz to w kalkulatorze limitu kosztów.
  • Rekompensata 40, 70 lub 100 euro za koszty odzyskiwania należności dotyczy transakcji handlowych między przedsiębiorcami, a nie długów konsumenta (art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych).

Długów jest więcej niż możliwości spłaty?

Opisz sytuację w formularzu. Odpowiemy mailem, które przepisy jej dotyczą i gdzie szukać bezpłatnej pomocy.

Zanim odbierzesz telefon

1

Ustal, kto dzwoni i w czyim imieniu

Nazwa firmy, nazwisko rozmówcy i pierwotny wierzyciel. Zapisz datę rozmowy.

2

Poproś o dokumenty na piśmie

Z czego wynika dług, jaka jest jego wysokość i czy został sprzedany.

3

Sprawdź daty

Kiedy dług stał się wymagalny. Od tego zależy, czy nie jest przedawniony.

4

Nie potwierdzaj długu pod presją

Możesz powiedzieć, że odpowiesz po sprawdzeniu dokumentów.

5

Proponuj ratę, na którą Cię stać

Policz budżet w arkuszu budżetu domowego i nie obiecuj więcej, niż zostaje po kosztach życia.

6

Każde ustalenie potwierdź na piśmie

Wysokość raty, termin i kwota do spłaty w mailu albo w piśmie od firmy.

Gdzie zgłosić nieuczciwą windykację

  • Policja albo prokuratura: groźby, zmuszanie, nękanie.
  • UOKiK: praktyki wprowadzające w błąd, np. pisma udające komornika.
  • Prezes UODO: ujawnienie informacji o długu osobom trzecim.
  • Związek Przedsiębiorstw Finansowych: jeśli firma jest członkiem ZPF.

Pakiet do druku i edycji

Checklista do upadłości konsumenckiej, arkusz budżetu, wzór prośby o dokumenty dotyczące długu i dziennik rozmów z windykacją. Link do plików wysyłamy na e-mail.

  • PDF: checklista przed upadłością konsumencką z miejscem na notatki
  • XLSX: budżet domowy w kryzysie z listą wierzycieli
  • DOCX: wzór prośby do windykacji o dokumenty dotyczące długu
  • PDF: dziennik rozmów z windykacją z tabelą na każdy kontakt

Link przyjdzie tylko na podany adres. Tak potwierdzamy, że skrzynka należy do Ciebie. Telefon jest nieobowiązkowy.

Podaj tylko, jeśli chcesz, żeby partner zadzwonił w Twojej sprawie. Wtedy zaznacz też zgodę poniżej.
Zgoda na przekazanie zgłoszenia partnerowi (nieobowiązkowa)
Pakiet wyślemy także bez tej zgody. Zgodę możesz w każdej chwili wycofać w Help Finance (kontakt@helpfinance.pl) oraz bezpośrednio u partnera. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano przed jej wycofaniem.
Zgoda na informacje o zmianach prawa (nieobowiązkowa)
Zgodę możesz w każdej chwili wycofać, pisząc na kontakt@helpfinance.pl.

Najczęstsze pytania

Może zaproponować spotkanie, ale nie może wejść bez zgody domownika ani zostać wbrew jego żądaniu (art. 193 § 1 Kodeksu karnego). Nie może też zabrać żadnych rzeczy.

Nie. Można poprosić o kontakt na piśmie i o dokumenty, z których wynika dług.

Nie potwierdzać go w rozmowie. Przedawnionego roszczenia nie można dochodzić od konsumenta (art. 117 § 21 Kodeksu cywilnego), a uznanie długu przed upływem terminu przerywa bieg przedawnienia.

Ujawnianie informacji o długu osobom trzecim może naruszać przepisy o ochronie danych osobowych. Firmy zrzeszone w ZPF zobowiązały się nie kontaktować z osobami trzecimi bez zgody dłużnika.

Nowemu wierzycielowi, gdy zawiadomiono o przelewie. Do tego czasu zapłata poprzedniemu wierzycielowi jest skuteczna, chyba że dłużnik wiedział o przelewie (art. 512 Kodeksu cywilnego).

Opisz swoją sprawę

Dziś nie mamy partnera w sprawach długów osób prywatnych. Opisz sprawę, a odpowiemy mailem, które przepisy jej dotyczą i gdzie szukać bezpłatnej pomocy. Twoich danych nikomu nie przekazujemy.

  • Wybierz temat „Nie daję rady spłacać długów” albo „Nie wiem”.
  • Odpowiedź przychodzi mailem. Telefon w formularzu jest nieobowiązkowy.

Zgłoszenia przekazujemy partnerowi tylko w temacie finansowania firm. Zasady opisujemy na stronie Partnerzy.

Czego dotyczy sprawa?*
Zgłoszenia przekazujemy dziś w jednym temacie: finansowanie dla firm (partner: Firmowe Finanse). W pozostałych tematach odpowiadamy mailem: co przeczytać i gdzie szukać pomocy. Jeśli nie masz pewności, zaznacz „Nie wiem”.
Nieobowiązkowe, ale im konkretniej, tym sensowniejsza odpowiedź.
Podaj, jeśli partner ma do Ciebie zadzwonić. Bez numeru odpowiemy mailem.
Zgoda na przekazanie zgłoszenia partnerowi
Po przekazaniu zgłoszenia poinformujemy Cię mailem, któremu partnerowi przekazaliśmy dane. Zgodę możesz w każdej chwili wycofać w Help Finance (kontakt@helpfinance.pl) oraz bezpośrednio u partnera. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano przed jej wycofaniem.
Zgoda na informacje o zmianach prawa (nieobowiązkowa)
Zgodę możesz w każdej chwili wycofać, pisząc na kontakt@helpfinance.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano przed jej wycofaniem.

Czytaj dalej

Źródła i podstawa prawna

Stan prawny i aktualizacja: 23.10.2026. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.